Gota e ujit në mëngjes!

Nga Arian Galdini

Në mëngjeset më të rënda, madhështia nuk hyn nga dera. Rri mbi tryezë. Një gotë ujë. Dritarja e ftohtë.

Dora që zgjatet ngadalë, jo për të marrë ditën, por për të vërtetuar nëse në thelb ka mbetur ende diçka që nuk është dorëzuar.

Aty nis prova. Jo te premtimet. Jo te fitoret. Jo te fjalët e mëdha.

Aty, ku gjithçka është tkurrur në një send të zakonshëm dhe në një lëvizje të vogël, vendoset nëse fytyra e brendshme do të mbetet e pacënuar.

Është e natyrshme ta duash botën kur ajo bindet. Kur hap udhë.

Kur sjell nder, dashuri, shëndet, qetësi, ditë të kthjellta që nuk gërryejnë asgjë nga brenda.

Atëherë askush nuk sprovohet, vetëm gëzon.

Sprova fillon më vonë, në atë kufi ku rehatia hiqet nga duart dhe, megjithatë, ti nuk pranon të biesh nën lartësinë tënde të brendshme. Shtëpia hesht.

Shpresa nuk shuhet, mblidhet.

Atëherë pyetja nuk është më nëse do t’ia dalësh.

Pyetja është nëse do të mbetesh i vërtetë.

Këtu ndahet vazhdimi nga gjallësia.

Të vazhdosh është punë fryme.

Të jesh vërtet gjallë është punë karakteri. Dikush mund të hajë, të punojë, të lëvizë, të flasë, të qeshë madje, dhe prapë të ketë filluar të mungojë nga vetja.

Mund të bëhet zakon, rol, funksion, zhurmë, pa qenë më qendër.

I gjallë është ai që nuk e lë brendinë të bjerë në shërbim të lodhjes.

I gjallë është ai që, edhe i goditur, nuk e lejon veten të bëhet vegël e frikës.

I gjallë është ai që nuk ia jep botës të drejtën ta ulë nën masën e vet.

Koha jonë e bën këtë më të vështirë.

Ajo e sheh personin nga jashtë dhe e mat me ritmin, me dukjen, me arritjen, me çmimin, me shpejtësinë me të cilën paraqitet si fitues.

Forca është bërë reklamë.

Qetësia është bërë imazh.

Suksesi është bërë detyrim.

Dobësia është fshehur si turp.

Kështu lind një nga gënjeshtrat më të ftohta të epokës, se vlen vetëm ajo që shkëlqen.

Por ajo që shkëlqen nuk është gjithmonë ajo që qëndron.

Askush nuk sprovohet kur ecën mbi qilim të shtruar.

Sprova vjen kur toka i lëviz nën këmbë dhe ai nuk e shet qendrën e vet për një rehati më të lehtë.

Prandaj dhembja nuk është gjithmonë armike.

Ka goditje që rrëzojnë.

Ka goditje që zbulojnë.

Zbulojnë sa pak vlejnë shumë nga gjërat që bota i quan të mëdha.

Zbulojnë sa i pambrojtur është kushdo dhe, pikërisht prej kësaj, sa i madh mund të bëhet.

Jo çdo thyerje është shkatërrim.

Ka thyerje që heqin rrenën, djegin tepricën, rrëzojnë teatrin, lënë vetëm atë që nuk mund të hiqet pa rrëzuar gjithçka.

Atëherë kuptohet se thelbi nuk ishte ajo që i shtohej dikujt nga jashtë, por ajo që mbeti kur pothuajse gjithçka tjetër u rrudh.

Karakteri lind pikërisht aty.

Askush nuk bëhet njeri vetëm duke qenë i lumtur.

Bëhet njeri duke qenë i vërtetë nën barrë.

Qytetërimet e mëdha nuk kanë nderuar vetëm fituesit.

Kanë nderuar edhe ata që humbën shumë dhe prapë nuk e shitën shpirtin për të shpëtuar më lehtë.

Sepse masa e secilit shihet te ajo që ruan kur humb.

Mund të humbasësh pasuri, emër, dashuri, rreth, shëndet, siguri, dhe ende të mos jesh rrënuar, nëse nuk ke humbur burimin nga ku del drita jote.

Të mbetesh gjallë do të thotë të ruash atë burim.

Nuk rrënohen vetëm kur u mungon buka. Rrënohen kur humbin nderimin për qenien si dinjitet.

Kur personi shihet vetëm si numër, si mjet, si trup për t’u përdorur, si energji për t’u shfrytëzuar, si votë për t’u numëruar.

Një botë mund të jetë e pasur, e shpejtë, e sofistikuar, e mbushur me dritë artificiale, dhe prapë të mbetet e varfër në qendër, nëse nuk di më të shohë madhështinë e atij që vuan, që qëndron, që nuk bërtet dhe prapë nuk thyhet.

Kjo e vërtetë ka edhe trajtën tonë shqiptare. Jo si stoli kombëtare, por si ligj i brendshëm i dinjitetit.

Ka një madhësi të vjetër në shpirtin e një populli që ka njohur mungesën pa pranuar të bëhet mungesë.

Për ne, të jesh gjallë nuk ka qenë kurrë vetëm çështje fryme.

Ka qenë çështje nderi.

Të mos bëhesh më i ulët se varfëria jote.

Të mos e lësh dhembjen të të mësojë gjuhën e uljes.

Të mos lejosh që e keqja të të bëjë të vogël. Një popull mbetet gjallë jo vetëm nga historia që rrëfen, por nga mënyra si ruan fytyrën nën barrë.

Por qëndresa nuk mjafton.

Kërkohet edhe dashuri.

Jo dashuri e lehtë, jo pajtim sentimental me gjithçka që ndodh, por një dashuri më e pjekur: ta quash ekzistencën të denjë edhe kur ajo nuk të kursen.

Kjo nuk është adhurim i verbër.

Është vendim.

Është refuzimi për ta shpallur qenien të pavlerë vetëm pse të ka lënduar.

Është po-ja që i jepet asaj jo kur është e butë, por kur është e rëndë dhe prapë nuk humb të drejtën për t’u dashur.

Askush nuk mbahet gjallë vetëm nga vetja.

E mban edhe prania e atij tjetri që nuk e lë të shpërbëhet.

Ka dorë që nuk ta heq dhembjen, por ta ruan dinjitetin.

Ka sy që, duke të parë, të kujtojnë se je ende njeri dhe jo vetëm plagë.

Ka fjalë që nuk e ndreqin botën, por të mbajnë ty në botë.

Miqësia, në shkallën e saj të lartë, nuk është zbukurim i ekzistencës.

Është kujdestari e dinjitetit të tjetrit.

Dhe aty gjithçka del sërish në dritë jo si sukses, por si besueshmëri.

Në thellësinë e vet, të jesh gjallë është akt metafizik.

Sepse ekzistenca nuk është vetëm një varg ditësh.

Është pyetja se çfarë bën kushdo me kohën që i është dhënë.

Mund ta kalosh si kalimtar.

Mund ta harxhosh si mall.

Mund ta mbushësh me gjëra të vogla derisa të mos dëgjosh më asgjë prej vetes.

Ose mund ta marrësh si thirrje.

Thirrje për të mos e shitur ndërgjegjen.

Për të mos e ulur veten vetëm që të jetosh më lehtë.

Për të mos e kthyer zemrën në depo frike.

Kjo është arsyeja pse ekzistenca, edhe kur është e goditur, mund të mbetet e madhe.

Jo sepse është e lehtë, por sepse të lë ende mundësinë për të qenë i denjë.

Në fund, gjithçka ngushtohet te një skenë e vetme.

Mëngjesi është i ftohtë.

Drita hyn e vakët.

Dita nuk premton asgjë.

Mbi tryezë rri gota e ujit. Dora shtrihet.

Nuk ka himn. Nuk ka lavdi.

Nuk ka spektatorë.

Vetëm një lëvizje e vogël dhe e rëndë, sendi më i thjeshtë i botës pritet nga një dorë që nuk pranon të bjerë.

Gota ngrihet. Buzët e prekin. Uji pihet.

Në atë gjest të varfër, pa zë, pa dekor, pa koment, errësira nuk merr dot gjithçka, sepse qendra nuk dorëzohet.

Asgjë nuk bëhet e madhe sepse është e përsosur.

Bëhet e madhe sepse, edhe e goditur, mbetet e hapur ndaj kuptimit.

Askush nuk nderohet vetëm kur është i fortë.

Nderohet kur mbetet i vërtetë.

Askush nuk bëhet i denjë sepse nuk bie kurrë.

Bëhet i denjë sepse nuk pranon të jetojë i përkulur në shpirt.

Të jesh gjallë është shumë më tepër se të jesh ende këtu.

Është të mos ia japësh botës të drejtën të të zbresë nën lartësinë tënde të brendshme.

Është të ruash një verë në dimër.

Është të mos e quash dritën gënjeshtër vetëm sepse nata u zgjat.

Është të dish se ekzistenca, edhe kur të lë pa asgjë në duar, ende të lë një gjë vendimtare, mundësinë për të mos u bërë i huaj për veten.

Arian Galdini