Faleminderit Vlora🙏🫶

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Kur Vlora i dha një ideje nderin e dëgjimit!

Më 27 mars 2026, në mjediset e Bibliotekës Publike të Vlorës, mbi një tavolinë të thjeshtë rrinte libri im “Neoshqiptarizmi”, me të kuqen e vet të qetë, përballë një salle që nuk ishte mbledhur për të kryer një formalitet kulture, por për të hyrë në një çast me peshë.

Ka pasdite që mbarojnë sapo mbyllen dyert. Ka të tjera që vazhdojnë të rrinë në mendje si provë.

Kjo ishte nga të dytat, sepse atë ditë nuk po paraqitej vetëm një libër, po provohej nëse kemi ende forcën për të dëgjuar një ide që nuk kërkon rehati, por barrë.

Në sallë ishin intelektualë, poetë, shkrimtarë, studiues, qytetarë dhe të rinj të Vlorës.

Prania e tyre nuk i dha kësaj pasditeje vetëm numër, i dha gravitet.

Një libër që kërkon t’i flasë shqiptarit për rrënjën, për lirinë, për familjen, për kombin, për Perëndimin dhe për të ardhmen nuk e provon veten nga zhurma që ngre, por nga cilësia e vëmendjes që zgjon.

Këtë pasdite, vëmendja kishte heshtje, dhe heshtja kishte dinjitet.

Kjo, për mua, vlejti më shumë se çdo pëlqim i shpejtë që nxehet menjëherë dhe shuhet po aq shpejt.

Folën Laureta Petoshati, Albert Abazaj, drejtuesit e Bibliotekës Publike të Vlorës, Prof. Gjergj Sinani, dhe fola edhe unë.

Çdonjëri solli diçka që pasdites i duhej.

Laureta Petoshati foli me kthjelltësinë e studimit dhe me fisnikërinë e një mendjeje që e njeh barrën e kulturës në jetën publike.

Albert Abazaj solli ndjeshmërinë e poetit që di se kur fjala nuk duhet të zbukurojë, por të peshojë.

Prof. Gjergj Sinani i dha takimit autoritetin e reflektimit filozofik dhe qetësinë e mendimit të madh.

Drejtuesit e Bibliotekës i dhanë ngjarjes atë përunjësi institucionale pa të cilën asnjë veprimtari kulture nuk fiton nder të vërtetë.

Vlerësimi i tyre për librin dhe për mua nuk ma lehtësoi fjalën, ma rëndoi.

Fjala e nderuar e humbet të drejtën të jetë e lehtë.

Mirënjohja ime ndaj Bibliotekës Publike të Vlorës është e thellë dhe e kthjellët.

Jo vetëm për ftesën, jo vetëm për organizimin, por për vetë mënyrën si u kuptua roli i këtij takimi.

Ka biblioteka që ruajnë libra.

Ka biblioteka që ruajnë edhe mundësinë që libri të bëhet sërish takim i qytetit me vetveten, takim i kujtesës me kohën, takim i kulturës me jetën publike.

Në këtë pasdite, Biblioteka Publike e Vlorës nuk hapi thjesht dyert për një autor.

Ajo i hapi një qyteti një rast për të dëgjuar një ide që kërkon të hyjë në jetën shqiptare jo si modë e ditës, por si drejtim.

Dhe kjo nuk mund të ndahet nga vetë Vlora.

Sepse Vlora nuk është për mua vetëm qytet i një peizazhi të madh, as vetëm emër i ndritshëm në historinë shqiptare.

Ajo është një nga vendet ku historia e këtij kombi mori formë të dukshme.

Është qytet i shpalljes, i daljes në dritë të vullnetit shqiptar për të qenë zot i vetvetes.

Është qytet ku deti nuk ka qenë vetëm horizont, por hapje, ku bregu nuk ka qenë vetëm strehë, por dalje, ku kujtesa nuk ka qenë vetëm mall, por karakter.

Në Vlorë, shqiptaria nuk ka qëndruar vetëm si ndjenjë, ka marrë trajtë, përgjegjësi dhe vendim.

Prandaj nuk është rast që një libër si “Neoshqiptarizmi” gjeti aty jo vetëm sallë, por truall.

Për mua, Vlora nuk ishte vetëm vendi i një promovimi. Ishte vend i kthimit.

Unë kam jetuar në këtë qytet vitet më të bukura të rinisë sime të hershme, ndihem si djalë Vlorë, dhe rikthimi atje për promovimin e “Neoshqiptarizmit” ishte emocion i rrallë.

Ka qytete ku njeriu kalon.

Ka qytete që hyjnë në përbërjen e tij të brendshme.

Vlora, për mua, është njëri prej tyre.

Kjo është arsyeja pse ajo pasdite nuk më dukej si një datë në kalendarin e një autori, por si rikthim në një pjesë të jetës sime me një barrë të re mbi supe.

Por kuptimi i vërtetë i asaj pasditeje nuk qëndron vetëm te nderi i mikpritjes, as vetëm te cilësia e folësve, as vetëm te pesha e kujtesës personale.

Qëndron te vetë libri.

Çfarë është “Neoshqiptarizmi”?

Pse e kam shkruar?

Çfarë kërkon t’i japë kombit shqiptar në këtë kohë?

Këtë libër nuk e kam shkruar për të shtuar një titull në raft.

Nuk e kam shkruar për të shpikur një etiketë ideologjike që qarkullon për pak kohë dhe shuhet po aq shpejt.

Nuk e kam shkruar as për t’i bërë lajka një krenarie që kënaqet me vetveten.

E kam shkruar sepse shqiptari i sotëm po përballet me një provë të rëndë, si të hyjë në të ardhmen pa e lënë atdheun jashtë vetes.

Shqipëria po zbrazet. Brezat po shkëputen. Fjala publike po hollohet.

Vëmendja po shpërndahet.

Kriteri po zbehet.

Modernizimi shpesh po ngatërrohet me imitimin, liria me lehtësinë, zhvillimi me shkëputjen prej trungut.

Bota përreth po hyn sërish në një kohë të ashpër, ku kombet e vogla rrezikojnë të humbasin jo vetëm peshën, por edhe formën e tyre të brendshme.

Në një klimë të tillë, shqiptari mund të vazhdojë të lëvizë, por të mos ngrihet, mund të ecë, por të mos dijë më për çfarë jeton.

Një komb i vogël nuk humbet vetëm kur thyhet nga jashtë.

Humbet edhe kur e lë veten të tretet nga brenda, derisa fjala, kujtesa, familja, nderi dhe vetë ndjenja e përkatësisë të mos mbajnë më formë, por vetëm emër.

Pikërisht kundër kësaj tretjeje e kam shkruar “Neoshqiptarizmin”.

E kam shkruar për t’i thënë shqiptarit se rrënja nuk është pengesë, por kusht i ngritjes, se moderniteti nuk është vetëshuarje, por sprovë karakteri, se properëndimorizmi nuk është fasadë, por përgjegjësi morale, institucionale dhe qytetëruese, se kombi nuk është dekor ceremonial, por bashkësi kujtese, detyre dhe të ardhmeje, se familja nuk është klishe, por vendi ku fillon formimi i karakterit, i kufirit, i përgjegjësisë dhe i fjalës së mbajtur.

Këtë libër e kam shkruar që shqiptari të mos bëhet njeri i kohës së re me teknologji në dorë dhe me atdhe të shuar brenda vetes.

Pas kësaj fjalie, për mua, gjithçka tjetër duhet të bëhet më e qetë.

Aty rri frika ime për kohën dhe shpresa ime për kombin, të mos hyjmë në epokën e re si imitim i botës, por si një popull me fytyrë, me nder, me kujtesë dhe me liri që nuk e shkul veten nga rrënja.

Prandaj ky libër kërkon të bëjë një shërbim. Jo të japë vetëm mendime. Jo të prodhojë vetëm polemika.

Jo të ndezë vetëm reagim.

Ai kërkon të rikthejë formë.

T’i kujtojë shqiptarit se pa trung nuk ka ngritje, pa familje nuk ka formim, pa komb nuk ka përgjegjësi të plotë, pa drejtësi nuk ka paqe të brendshme, pa kulturë nuk ka qytetërim, dhe pa nder nuk ka liri që zgjat.

Nëse ky libër arrin të zgjojë më shumë vetëdije për këtë të vërtetë, ai e ka bërë arsyen pse u shkrua.

Në Vlorë, këtë pasdite, unë ndjeva se ky shërbim u kuptua. Jo si dogmë. Jo si parullë.

Jo si zbukurim i fjalës. Por si nevojë.

Si nevojë për të menduar më qartë, për të mbajtur më drejt, për të mos hyrë të shpërndarë në një kohë që i shpërndan të gjithë.

Kjo është arsyeja pse ky takim do të mbetet për mua më shumë se kujtim i bukur.

Do të mbetet si dëshmi se Shqipëria ende ka qytete ku libri nuk trajtohet si send kalimtar, por si barrë që i jep mendjes peshë.

Në fund, ajo që mbetet nga Vlora nuk është vetëm promovimi i një libri.

Është dëshmia se një qytet pranoi t’i japë dëgjim me dinjitet një ideje që kërkon t’i flasë shqiptarit për rrënjën, për lirinë, për familjen, për formimin, për Perëndimin dhe për të ardhmen e vet.

Në kohë kur shumëçka thuhet dhe pak gjëra dëgjohen me të vërtetë, kjo nuk është pak.

Kështu një shoqëri e mban nderin të mos i bëhet vetëm emër.