Poezi: Kur vjen burrëria e vërtetë!

✍️ Nga Arian Galdini

I

Për vite më thanë

burrë bëhesh kur bëhesh prind,

kur një zë i vogël të thërret “baba”,

kur syve të tu u shtohet drita e syve të fëmijës.

Në mëngjes uleshim në një tryezë të vetme, tre breza,

prindërit në njërën anë,

unë përballë tyre,

fëmija në krye të tavolinës,

si dritë e re e kësaj dere.

Karrigia e tij pranë dritares

rrinte si rojë nate te “pragu i kullës”,

çelësat që kërcisnin lehtë në brez

sa herë afrohej te dera,

tingulli i metalit,

jam këtu.

Dora ime shpesh prekte me kujdes çelësat e tij,

si të prekte nervin e kësaj shtëpie,

trari i vjetër mbi tavan

mbante ende peshën që s’ishte e imja.

Ndihesha i rritur,

pa qenë ende i vetëm nën qiell.

II

Pastaj erdhi dita kur prindi u shtri në heshtjen e fundit

dhe çelësat pushuan së tingëlluari.

Atë ditë, çdo shtëpi

mëson heshtjen.

Te ne, sendet u bënë dëshmitarë,

filxhani pranë lavamanit,

karrigia bosh pranë dritares,

këpucët e rreshtuara në qoshe,

ora e xhepit e mbetur mbi komodinë

me kapakun gjysmë të hapur,

rrëfyen një jetë të tërë me fjali të kursyera.

Ora në mur vijonte rrahjen e saj,

por koha u bë metal

në një çelës të ftohtë në kraharor.

Oda e djeshme, e njohur deri në dejet e çdo pllake,

u bë vend i huaj,

si një hartë nga e cila mungon emri i hartuesit.

Në mur, çelësat e tij, të varur në një gozhdë,

rrinin si çelës që s’gjen më dorë,

asnjë dorë s’i shkëpuste më prej gozhdës,

e prapë ruanin pragun

si rojë e padukshme mbi kufirin

midis brendësisë dhe botës.

Atë mbrëmje, kur ora rrihte bosh,

dera ime trokiti nga brenda.

III

Thënia “burrëria nis me djepin e fëmijës”

e ruan hijen e vet,

po unë e pashë të marrë frymë

kur krahu i prindit u largua nga shpatulla ime

dhe qielli m’u duk i zhveshur

si çati pa tra.

Kur kthimi në shtëpi

s’përfundon më te trokitja e derës së tij,

por te dera jote,

ku çelësat që dikur kërcisnin në brez të huaj

tani rrahin në pëllëmbën tënde

dhe presin vetëm ty.

Kur fjalia “rri drejt”

s’vjen më nga korridori i asaj shtëpie,

por nga një dritare e brendshme

që kërkon vetë të lahet çdo mbrëmje

para se sytë të mbyllen.

Atëherë kupton

se nuk rri më as nën hijen e babait,

as nën hijen e një mali tjetër,

veç nën hijen që hedh vetë.

IV

Prindi largohet dhe bota ruan të njëjtën maskë,

rrugët zhurmojnë si dje,

fatura rrëshqet poshtë derës

me datën e saj të përditshme,

fëmijët kërkojnë përsëri

tregimin e mbrëmjes para gjumit.

Ndërkohë diçka spostohet brenda teje,

si gozhda kur lëviz në dru.

Vështrimi yt nuk i drejtohet më derës ku priste ai,

as te ndonjë krye i thinjur për bekim të shpejtë,

tani ndalet te sytë e fëmijëve

dhe sheh pas shpinës sate një boshësi

që pret të marrë trajtën e hapave të tu.

Fjala “nesër” humb privilegjin e strehës,

prezenca jote në dhomë

bëhet tavani i vetëm i kësaj shtëpie.

Çdo “do ta rregullojmë një ditë”

bëhet vijë e imët në mur,

ose e fshin vetë sot,

ose e lë trashëgim si plagë.

Çelësat e vjetër rrinë në gozhdë,

çelësat e rinj peshojnë në pëllëmbë,

midis tyre rri e padukshme

ajo vijë e hollë

që e shkel me çelësat në pëllëmbë,

herë i lë,

herë i vë mbi shpinë.

V

Kur humbet prindin,

falja s’kërkon më premtime për të ardhmen,

qëndron si detyrim i menjëhershëm në buzë.

Lotët nuk bëhen teatër për të tjerët,

kthehen në ujë për rrënjët e tua.

Zemërimi i vjetër ndaj tij

i zbërthen shtresat e veta

dhe shfaqet si zemërim ndaj vetes,

për çdo herë që s’u ule pranë,

për çdo herë që u fshive pas lodhjes

dhe e le të presë një “si je?” që mbeti në ajër.

Një përgjigje e thatë në telefon

vlen më pak se një “të dua” i vonuar,

e prapë shpëton ditën

kur më në fund arrin të thuhet.

Llogarinë e bën me gjërat e pambërritura

sa ishte dera e hapur,

jo me listat që ia shtyn sot jetës

në emër të tij.

Aty nis urtësia,

si heshtje e mbajtur

që e kthen fajin në dritë

për ata që po vijnë pas teje,

që të mos e veshin mbi vete

të njëjtën barrë të papranuar.

VI

Në njërën anë të zemrës rri fëmija që ke qenë,

me frikën e errësirës

dhe kureshtjen e parë për botën.

Në anën tjetër, fëmijët e tu

që lexojnë në fytyrën tënde

atë që ti dikur e lexoje në fytyrën e prindit.

Mes jush rri vetëm çelësi.

Tjetër askush.

Kur humbet prindin

bëhesh ura e vetme midis dy brigjeve,

dhe kupton se burrëria s’është zë i lartë në odë,

as hije e rëndë mbi të tjerët,

është aftësi për të mbajtur në shpinë

peshët që të tjerët s’i përballojnë dot në vepër

dhe t’i çosh deri në fund si besë e dhënë.

Mëson të thuash “faleminderit”

për gjëra që dje dukeshin të vetëkuptueshme,

për bukën e mëngjesit,

për fjalën e thjeshtë “shiko ku shkel”,

për heshtjen e tij të gjallë

që të kurseu nga turpi i vetvetes.

VII

Dikur prindit i takonte fjalia e fundit për ty.

Në ditën kur ai ikën

e kupton se ajo fjali ka mbaruar së shkruari,

dhe radha u kalon hapave të tu,

mënyrës si ulesh te karrigia e tij

dhe e lë qëllimisht bosh për fëmijën tënd,

mënyrës si e mban dinjitetin në errësirë

edhe kur askush nuk të sheh.

Në prag të dhomës ku dikur trokisje për bekim,

e gjen veten të mbështetur te korniza,

duke parë fëmijët si kalojnë nëpër hijen

që tani e hedh vetëm koka jote.

Në një prej atyre mbrëmjeve

e ndjen hijen e prindit pas shpine,

si të rrinte ende te dera

me çelësat e heshtur në dorë,

dhe e dëgjon pyetjen pa zë

që lind në të njëjtën kohë

edhe nga ai, edhe nga thellësia jote,

a ia vlejti jeta ime

për atë që je bërë?

Nëse brenda teje diçka përgjigjet qartë,

edhe mes lotëve,

u bëre themel,

jo barrë,

atëherë çelësi i ftohtë në kraharor

fillon të ngrohet pak nga pak,

rruga nga tryeza te dera

matet me hapa më të qetë,

dhe nga ajo ditë

njeriu ecën pak më ngadalë,

pak më drejt,

si dikush që mban në pëllëmbë çelësat e shtëpisë

pa e thënë me zë

se çfarë hapen.

Arian Galdini