Poezi: Pllaka që nuk ia mori fytyrën!

Nga Arian Galdini

Në dhomën ku fotografitë dalin ngadalë nga errësira,

mbi një tryezë të ngushtë, nën llambën e kuqe,

gjeta pllakën e vjetër ku fytyra e tij

ende nuk kishte vendosur nëse do të shfaqej.

Qelqi ishte i hollë,

i ftohtë sa të dukej i pafajshëm,

dhe prapë mbante brenda vetes një njeri të tërë,

një njeri që më kishte lënë pa shumë gjëra,

pa disa besime që dikur i mbaja si pjesë të frymëmarrjes,

pa disa emra vendesh ku mund të kthehesha pa u mbrojtur nga kujtesa.

Nuk ishte portret i madh.

Nuk kishte mantel, fron, shpatë, flamur,

as ndonjë prej atyre shenjave me të cilat njeriu

përpiqet të bindë botën se është më shumë se mëkati i vetë.

Ishte vetëm një fytyrë në pritje të lëngut,

një ballë pak i lodhur,

një sy i kapur keq nga koha,

një buzë që, edhe para se të dilte plotësisht,

dukej sikur kishte mësuar të fliste me kujdes

aty ku duhej të kishte heshtur më herët.

Unë mbaja në dorë një gjilpërë të hollë çeliku.

Me të pastroheshin cepa,

hiqeshin pika të vogla,

ndreqeshin dëmtime që syri i rëndomtë nuk i dallonte.

Po me të mund të prishej një fytyrë,

jo aq sa të bëhej e panjohshme menjëherë,

por mjaftueshëm që çdo shikues i mëvonshëm

të mos e dinte më nëse dëmtimi ishte i kohës,

i lëndës,

apo i dorës sime.

Kjo më trembi më shumë se urrejtja e hapur.

Urrejtja e hapur është e trashë,

ecën me zhurmë, kërkon të shihet,

dhe njeriu, edhe kur bie në të, e di se po bie.

Më e rrezikshme është ajo pjesë e errët e shpirtit

që kërkon të punojë me mjete të pastra,

që zgjedh gjilpërën në vend të britmës,

aq saktë

sa të ngjajë me kujdes.

Pllaka u zhyt në lëng.

Në fillim nuk ndodhi asgjë.

Pastaj, nga qumështi i zbehtë i sipërfaqes,

filloi të dilte një hije,

pastaj balli,

pastaj zgavra e syve,

pastaj ajo pjesë e fytyrës ku njeriu ruan ose humb turpin

para se ta vërë re dikush tjetër.

E pashë duke u formuar.

Ai po kthehej në fytyrë,

dhe unë kisha në dorë mundësinë

ta lija të kthehej më pak.

Nuk do të duhej shumë.

Një vijë mbi sy.

Një gërvishtje e imët te goja.

Një turbullim në qafë.

Një shenjë e vogël aty ku drita e dobët

do ta bënte më vonë punën time të dukej si vjetërsi.

Askush nuk do të më pyeste.

As pllaka.

As lëngu.

As llamba e kuqe.

As fotografia kur të thahej.

As ai që ndoshta një ditë do ta shihte veten

pak më të cënuar se ç’kishte qenë.

Në një anë të dhomës rrinte një legen metalik,

në tjetrën një raft i mbushur me dosje të holla,

dhe mbi mur një kalendar i vjetër

me një ditë të rrethuar me laps,

një ditë që nuk më thoshte asgjë,

por që dikujt, dikur, i kishte mjaftuar ta shënonte.

Rreth asaj dite rrinin gjëra të tjera,

rroba që mund të ishin veshur,

një karrige ku dikush kishte pritur,

një fjalë e mbetur përgjysmë në gojën e një fëmije,

një nënë që nuk dinte çdo gjë,

një mik që e kishte dashur në një kohë më të verbër.

Asnjëra nuk e shfajësonte.

Por pas tyre

fytyra nuk rrinte më

si faj i vetëm.

E nxora pllakën nga lëngu me dy kapëse.

Uji pikoi ngadalë në enën poshtë saj.

Fytyra ishte tani e plotë.

Jo e bukur.

Jo e qetë.

Jo e pafajshme.

Vetëm e plotë.

Në qelq, fytyra e tij kishte atë pafuqinë e çuditshme

që kanë të gjithë njerëzit kur kthehen në pamje,

nuk mund të mbrojnë më veten,

nuk mund të shpjegojnë,

nuk mund të shtojnë një fjali,

nuk mund të thonë se fotografia i ka kapur në çastin e gabuar,

se një dritë e keqe e ka ashpërsuar buzën,

se një mendim i padukshëm u ka rënduar sytë.

Fotografia merr çastin

dhe e bën më të gjatë se njeriun.

Gjilpëra ishte ende në dorën time.

Mund ta lija në kuti.

Nuk e lashë menjëherë.

Njeriu nuk ndahet aq lehtë nga mjeti

që i jep një pushtet të fshehur.

Edhe kur nuk e përdor,

e mban edhe pak,

si për t’u bindur

se mund të kishte qenë tjetër.

Në atë vonesë

m’u rëndua dora.

Jo nga fisnikëria.

Nga turpi

që një mjet kaq i hollë

mund të kërkonte brenda meje

një njeri më të ulët

dhe ta gjente pothuaj gati.

Atëherë e vendosa gjilpërën në kuti.

Nuk pati tingull të madh.

Vetëm një trokitje e lehtë,

çelik mbi dru,

një zë aq i vogël sa dhoma mund ta harronte menjëherë.

Unë jo.

E mora pllakën dhe e vendosa të thahej.

Në kartelën poshtë saj shkrova vetëm numrin e arkivit,

jo emrin tim,

jo ndonjë shënim që ta bënte këtë mosdëmtim të dukej më i madh se ç’ishte.

Më vonë, kur ai hyri në sallë,

e pashë nga larg.

Nuk u zbut asgjë brenda meje.

Ai foli me dikë,

lëvizi kokën si njeri që kërkon të duket i vëmendshëm,

pastaj preku jakën e këmishës

me atë kujdes të panevojshëm që kanë ata

që ende besojnë se rregulli i jashtëm mund ta mbajë larg gjyqin.

Unë nuk e desha.

Nuk e falënderova në mendje për çfarë më kishte mësuar.

Nuk e ktheva humbjen time në shkollë të bukur.

Nuk gjeta brenda vetes ndonjë vend ku zemërimi

të bëhej i padukshëm.

Por kur më erdhi në kujtesë pllaka e tharë,

fytyra e tij rrinte aty pa gërvishtje.

Kjo nuk ishte pajtim.

Ishte vetëm një fakt i vogël

që nuk punonte kundër meje.

Në mbrëmje u ktheva në dhomën e errët.

Llamba e kuqe ende digjte lehtë,

jo si shenjë solemne,

por si një dritë pune që nuk pyet çfarë ka shpëtuar.

Pllaka ishte tharë.

E mora pranë syve.

Në qelq dukej fytyra e tij,

dhe mbi të, nga këndi ku mbaja pllakën,

u shfaq për një çast fytyra ime e zbehtë,

e përzier me të tijën,

jo në mëshirë,

jo në dashuri,

por në atë mënyrë të ftohtë me të cilën qelqi i jep secilit vend

pa e pyetur nëse e meriton.

E ula pllakën.

Në sipërfaqen e saj

nuk kishte vijë të shtuar.

Qelqi mbante fytyrën e tij.

Për një çast,

mbajti edhe timen.

Pastaj drita lëvizi pak

dhe na ndau.

Arian Galdini