Pse, në kohën kur gjithçka rrëshqet drejt shpejtësisë së verbër, LRE - Rinisja duhet të mbetet zëri i arsyes?

Nga Kristina Nano

Kryetare e LRE - Rinisja

Vijnë çaste kur një vend e humb fillin nga dy anë njëherësh. Nga njëra anë, pushteti fillon të flasë si shtet, sikur mandati ta ketë shndërruar njeriun në institucion.

Nga ana tjetër, opozitarizmi fillon të sillet si zhurmë, sikur temperatura e rrugës ta zëvendësojë metodën.

Në mes mbetet qytetari, ai që paguan taksa, rrit fëmijë, duron rrëmujën dhe kërkon vetëm një gjë të thjeshtë, një republikë të lexueshme.

Kërkesa është kjo, republikë e lexueshme.

Republika bëhet e lexueshme vetëm kur gjërat kanë emër, përgjegjësi dhe afat.

Pa këto tri fjalë, ligji mbetet i bukur, reforma mbetet poster, protesta mbetet episod, qeveria mbetet rrëfenjë e vetes.

Mbrëmjet e këtyre ditëve po e tregojnë një ngushtim të rrethit, jo vetëm mbi individë, por mbi mënyrën si është përdorur shteti.

Në ditët e fundit janë raportuar masa sigurie dhe zhvillime hetimore që lidhen me AKSHI-n dhe drejtuesit e saj, me veprime të SPAK-ut dhe vendimmarrje të GJKKO-së.

Në një tjetër vijë, çështja e pezullimit të Belinda Ballukut ka hyrë në trajektoren e shqyrtimit kushtetues, dhe vetë fakti që debati rrotullohet rreth “kufijve” e jo rreth standardit moral të qeverisjes tregon sa lehtë mund të rrëshqasë ndarja e pushteteve, kur morali lihet pa rojë.  Ndërkohë, në krahun tjetër të skenës, thirrjet për protesta “finale” kthehen si zakon i gatshëm, rruga shpallet program, adrenalina shitet si zgjidhje, dhe shoqëria ftohet të hyjë në një film që e njeh përmendësh.

Këtu është dallimi ynë.

LRE - Rinisja qëndron qartësisht përballë Edi Ramës dhe qeverisjes së tij.

Jo si kundërshtim për sport, por si kërkesë standardi.

Sepse kur qeverisja jeton vazhdimisht nën hijen e dosjeve, masave, dyshimeve dhe rrjeteve, besimi shpërbëhet si kapital kombëtar.

Pastaj njerëzit nisin të mos mbështeten te ligji, por te rastësia.

Dhe kur një popull mbështetet te rastësia, ai humb jo vetëm ekonominë, por edhe moralin, sepse rregulli fillon të duket si naivitet dhe e drejta si luks.

Megjithatë, një opozitë e vërtetë nuk matet vetëm nga çfarë thotë kundër pushtetit.

Matet nga mënyra si e kundërshton.

Këtu ndahet arsyeja nga refleksi.

Protesta është e drejtë demokratike, është frymëmarrje, kjo nuk diskutohet.

Diskutohet përdorimi.

Ekziston protesta që vendos standard dhe ekziston protesta që zë hapësirë.

Ekziston protesta që e detyron shtetin të bëhet i lexueshëm dhe ekziston protesta që i shërben paqartësisë, sepse paqartësia u jep kohë atyre që duan të mos japin llogari.

Shqipëria e njeh ritin, ndezje, përplasje, lodhje, pastaj një marrëveshje që nuk shkruhet.

Sa herë rritet temperatura, sistemi gjen mënyrën ta ushqejë veten me zhurmë.

Nëse politika do mençuri, e lexon këtë si paralajmërim, jo si triumf.

Prandaj pyetja jonë nuk është “pro apo kundër protestës”.

Pyetja jonë është, a po ndërtohet presion për standard, apo po ndërtohet alibi për t’u kthyer në film.

Sepse filmi është mënyra më e vjetër e Shqipërisë për të mos e zgjidhur asgjë.

Kamera ndizet, fjalia e madhe shqiptohet, pastaj gjithçka kthehet në mjegull.

Dhe mjegulla është strehë e përhershme e atyre që duan të mos llogarisin.

Rruga jonë nis nga një send i thjeshtë, prej atyre sendeve që nuk kërkojnë filozofi, por kërkojnë përgjegjësi.

Një shkresë e zakonshme, me datë, me vulë, me emër.

Në fund të saj është një fjali e ftohtë: “Brenda dhjetë ditëve”.

Aty përfundon zhurma.

Aty fillon shteti.

Sepse “brenda dhjetë ditëve” është kufiri ku politika ose bëhet shërbim, ose pranon se është teatër.

Këtu vjen gozhda jonë, afati.

Kur një shoqëri humb fillin, e gjen sërish me një afat të shkruar.

Afati është mënyra si procedura bëhet qytetërim.

Afati është mënyra si drejtësia bëhet e prekshme.

Afati është mënyra si transparenca del nga fjalia dhe kthehet në dokument.

Pa afat, drejtësia bëhet pritje.

Pa afat, transparenca bëhet premtim.

Pa afat, protesta bëhet ritual.

Ja ku e gjen vendin edhe kundër-zëri, ai që shfaqet sa herë rritet temperatura.

“Sot a kurrë”. “Duhet zjarr”. “Duhet presion”. “Rruga i zgjidh të gjitha”.

Ky zë është i fortë sepse është i thjeshtë.

Por pikërisht sepse është i thjeshtë, mund të kthehet në alibi.

Sepse pa afat, çdo “finale” kthehet serial.

Pa afat, çdo “zgjidhje” kthehet shfaqje.

Pa afat, çdo “mjaft” përfundon në një lodhje të re.

Prandaj LRE - Rinisja zgjedh të jetë opozitë me metodë.

Zgjedh të jetë e djathta humane si disiplinë e jetës publike, jo si dekor fjalësh.

Pro jetës, pro familjes, pro punës dhe pronës, pro besimit, pro Perëndimit dhe miqësisë me Shtetet e Bashkuara si aleancë vlerash.

Neoshqiptarizmi për ne është kulturë përgjegjësie, jo folklor.

Dalëzotësia është mënyrë sjelljeje, jo slogan.

Konservatorizmi ynë është kujdes për themelin, që e reja të mos na e marrë shpirtin peng.

Kjo do të thotë diçka shumë konkrete, shteti nuk rregullohet me nerv, por me rregull.

Dhe rregulli në demokraci nuk është vetëm ligj, është edhe moral politik, ai moral që të bën të kuptosh se besimi publik nuk është dhuratë, është kontratë.

Prandaj një republikë normale ka rregulla që nuk lëvizin, edhe kur gjithçka rreth saj lëviz.

Drejtësia heton pa frikë dhe pa dallim emrash, me prova, jo me tym.

Politika nuk negocion me procesin.

Përgjegjësia politike paraprin, sepse besimi publik është më i shpejtë se vendimi final.

Transparenca del me dokumente dhe me afate, jo me fjali të bukura.

Gjuha publike mban masë, sepse fjala e pushtetit është instrument, jo dekor.

Ndarja e pushteteve mbron qytetarin, nuk strehon partinë.

Dhe çdo zotim lidhet me afat e me përgjegjës, sepse pa këtë çdo reformë bëhet poster.

Kjo është arsyeja pse ne kërkojmë largimin e Edi Ramës, problemi nuk është një episod.

Është modeli që e kthen moralin në teknikë dhe teknikën në alibi.

Një vend nuk shpëton me alibi.

Sot, pa patetikë dhe pa urrejtje, vendosim tri detyrime të ftohta, që i vlejnë një republike normale.

Drejtësia të bëjë punën e vet me qetësi profesionale, pa dialog me tribunën dhe pa frikë nga turmat, vetëm me prova.

Kuvendi të kthejë kontrollin parlamentar në rregull pune që prodhon dokument, afat dhe përgjegjës, sepse kontrolli pa dokument është shfaqje.

Ekzekutivi të pranojë se morali publik është më i lartë se minimumi ligjor dhe se standardi i besimit nuk negociohet me fjalor.

Nëse këto tri shtylla lëvizin, Shqipëria hyn në ciklin e radhës.

Nëse qëndrojnë, Shqipëria fiton diçka më të rëndë se një ditë, fiton fillin.

Dhe kur të tjerët e humbasin fillin e durimin, e e shtyjnë vendin drejt përplasjes së radhës, LRE - Rinisja zgjedh ta mbajë arsyen si disiplinë, me standard, me afat, me etikë, me shtet ligjor.

Sepse vetëm kështu Shqipëria del nga zhurma dhe kthehet te jeta e ndershme, ajo jetë ku ligji është mburojë e të dobëtit, puna është nder, familja është institucioni i parë i besimit, dhe Perëndimi është horizont vlere, jo dekor fjalimesh.

Dhe kjo është vula jonë, e thënë thjesht, ftohtë, pa zbukurim, pa afat, edhe e vërteta është opinion, me afat, opinioni kthehet në shtet.

Kristina Nano

Kryetare e LRE - Rinisja