Të jesh një dritë në peshën e tjetrit!

Nga Arian Galdini

Njeriu nuk dëshmohet vetëm nga ajo që arrin të ngrejë mbi vete.

Dëshmohet edhe nga ajo që nuk lë të rrënohet mbi tjetrin.

Kjo është një nga të vërtetat më të rënda të jetës njerëzore dhe një nga më të shkelurat nga koha jonë.

Sepse koha jonë e admiron ngjitjen, jo mbajtjen, dukjen, jo barrën, shkëlqimin, jo përkuljen.

Ajo e mëson njeriun të pyesë sa lart u pa, sa larg shkoi, sa fort u dëgjua, sa shumë fitoi.

Rrallë e mëson të pyesë atë që vendos peshën e vërtetë të një jete, a e bëri më të mbajtshme barrën e dikujt tjetër.

Pikërisht këtu ndahet madhështia e rreme nga madhështia e vërtetë.

E para kërkon sy. E dyta kërkon ndërgjegje.

E para ngrihet mbi botë.

E dyta e mban botën nga rrënimi.

Dhe nëse duhet zgjedhur cila prej tyre është më e madhe, përgjigjja vjen e ftohtë, jo ajo që shkëlqen, por ajo që nuk e lë tjetrin të shembet.

Të jesh dritë në peshën e tjetrit nuk do të thotë ta pushtosh dhimbjen e tij me virtytin tënd.

Nuk do të thotë të hysh në plagën e tij për të lënë gjurmën e emrit tënd.

Nuk do të thotë të marrësh barrën e tij për t’u dukur i mirë.

Do të thotë diçka më të rrallë, të mos i shtosh peshës së tij edhe peshën e vetes sate.

Drita e vërtetë nuk bën zhurmë mbi plagë.

Ajo nuk i shton plagës as hijen e vet.

Për këtë arsye dhembshuria nuk është ndjenjë e lehtë. Është fuqi e lartë.

Nuk është zbukurim i moralit.

Është prova e tij.

Sepse është e lehtë të rrish pranë atij që fiton.

Është e lehtë të admirosh atë që ngrihet. Është e lehtë të duash atë që shkëlqen.

Por të rrish pranë peshës së tjetrit kur ajo nuk të kthen as lavdi, as fitim, as dukje, kjo kërkon një pastërti shumë më të rrallë të shpirtit.

Ka njerëz që afrohen te dhimbja e tjetrit me shumë vetvete.

E bëjnë barrën e tij skenë të moralit të tyre.

E bëjnë plagën e tij tribunë të virtytit të vet. Kjo nuk është dritë.

Drita e vërtetë është më e zhveshur.

Nuk kërkon jehonë.

Nuk lyp mirënjohje.

Nuk i merr tjetrit as barrën, as dinjitetin. Vetëm nuk ikën.

Kjo është arsyeja pse bota mbahet më shumë nga njerëzit që nuk duken, sesa nga ata që duken shumë.

Ka nëna që nuk do të hyjnë kurrë në historitë e shkruara, por pa to jeta do të ishte më e egër. Ka baballarë që nuk e lënë lodhjen e tyre të bëhet barrë mbi të vetët.

Ka miq që nuk kanë fuqi ta shërojnë plagën e tjetrit, por nuk largohen.

Ka mësues që dallojnë në një fytyrë jo vetëm mungesën e dijes, por rraskapitjen e shpirtit.

Ka të panjohur që ndalen për një çast, e mbajnë një peshë, dhe zhduken pa lënë emër.

Këta njerëz nuk bëjnë gjithmonë histori.

Shpesh e pengojnë shembjen.

Dhe kjo është më e madhe.

Një qytetërim nuk matet vetëm nga ligjet që shpall, nga urat që ngre, nga shpejtësia që fiton, nga teknologjitë që sundon.

Matet nga mënyra si e trajton barrën e njeriut.

Si i afrohet të lodhurit.

Si e sheh të thyerin.

Si i përgjigjet atij që nuk ka më forcë ta mbajë jetën mbi vete.

Pikërisht aty ndahet bashkësia nga mekanika, shoqëria nga aparati, njeriu nga shkretimi.

Sepse aty ku barra e tjetrit shihet si pengesë, rendi bëhet i ftohtë edhe kur duket i rregullt.

Aty ku lodhja e tjetrit trajtohet si tepricë, mirëqenia bëhet e varfër edhe kur është e pasur.

Aty ku të dobëtit lihen vetëm me peshën e tyre, qytetërimi mund të ketë dritë në sipërfaqe, por e humb në themel.

Prandaj kjo nuk është vetëm pyetje morale. Është pyetje politike.

Është pyetje shoqërore. Është pyetje rendi.

Një bashkësi e drejtë nuk është thjesht ajo ku të fortët fitojnë bukur.

Është ajo ku të dobëtit nuk humbasin vetëm. Një rend i denjë nuk është vetëm ai që shpërndan rregull, por ai që nuk e lejon barrën e njeriut të bëhet fat i verbër.

Kjo vlen edhe për ne.

Shqipëria nuk ka nevojë vetëm për njerëz që dinë të ngjiten.

Ka nevojë për njerëz që dinë të mbajnë.

Nuk ka nevojë vetëm për zëra që flasin për kombin, por për karaktere që nuk e bëjnë jetën e tjetrit më të rëndë.

Një shqiptarizëm që kënaqet me shenjë, me patos, me brohoritje, me fjalë të larta, por nuk hyn në njeriun shqiptar për ta bërë më të drejtë, më të ndjeshëm, më të mbajtshëm për tjetrin, mbetet dritë e rreme.

Kombi nuk mbahet vetëm me kujtesë. Mbahet me mënyrën si një shqiptar e trajton barrën e një shqiptari tjetër.

Një popull rritet vërtet kur njeriu i tij bëhet më i mbajtshëm për tjetrin.

Kur nuk e përdor fjalën për t’ia shtuar plagës një plagë tjetër.

Kur nuk e përdor forcën për t’ia rënduar jetën të dobëtit.

Kur nuk e përdor zgjuarsinë për të gjetur shpëtim vetëm për veten.

Kur kupton se jeta e përbashkët nuk mbahet vetëm me ata që fitojnë, por me ata që nuk e lënë tjetrin të humbasë krejt.

Prandaj drita e vërtetë nuk është gjithmonë vepër e madhe.

Shpesh ajo ka trajtë të vogël.

Ka fytyrën e një fjale që nuk vret.

Të një dëgjese që nuk nxiton.

Të një pranie që nuk lodhet shpejt.

Të një dere që hapet.

Të një heshtjeje që nuk braktis.

Të një dore që nuk kapet për t’u parë, por për të mbajtur.

Në këto gjëra të vogla vendoset cilësia e madhe e njeriut.

Dhe ndoshta kjo është e vërteta më e rreptë për secilin prej nesh, njeriu nuk bëhet i domosdoshëm vetëm kur bën gjëra të mëdha.

Bëhet i domosdoshëm kur nuk e lë barrën e tjetrit pa dritë.

Në fund, pyetja nuk është sa lart u ngjite.

Pyetja është sa peshë ndriçove.

Sepse jeta nuk matet vetëm me gjurmën që lë në gurë, në libra, në tribunë, në zë, në pushtet. Matet me dritën që lë në peshën e një tjetri.

Dhe ai që ia bën botën më të mbajtshme qoftë edhe një njeriu të vetëm, nuk ka kaluar kot nëpër këtë tokë.

Ai ka qenë dritë atje ku jeta rëndon më shumë.

Arian Galdini