Tregim: Çelësi që s’e gjeti shtëpinë e vet!

Nga Arian Galdini

Manteli i babait varej ende pas derës së korridorit, trup i zbrazur që ruan formën e njeriut nga zakoni.

Era e leshit të lagur dhe tymi i vjetër i duhanit kishin hyrë në qepje, çdo mëngjes, kur kaloja pranë, ma sillnin praninë e tij pa zë.

E mora. Xhepat i lëviza me gishtërinj që kërkonin pa zhurmë.

Në pëllëmbë më ra metali.

Çelësi ishte i vogël dhe i rëndë, me dhëmbëza të ngrëna nga koha.

Në dritën e zbehtë të kuzhinës flinte mbi lëkurë, i ftohtë, i kthjellët.

Trupi i tij ishte i zhveshur nga stolitë, mbante vetëm shenjën e një brave që kishte njohur frymën e një shtëpie dhe një betim të mbajtur pa zë.

E futa në xhep, dhe xhepi u bë më i thellë se manteli.

M’u kthye para syve dera e vjetër e rrugicës ku babai më çonte kur isha fëmijë, në fund të Tiranës së ulët, atje ku hardhia zgjaste degët mbi gardhe.

Ai e prekte pragun me majën e këpucës, pastaj e hapte me kujdes dhe hynte pa ngut, me ritmin e burrave që dinë të mos e lëndojnë shtëpinë.

Në oborr rritej një fik, mbi një gur mulli të kthyer në tavolinë rrinte gjithmonë një gotë uji, pranë murit, një pus i mbuluar me dërrasë mbante freskinë brenda vetes.

Ajo shtëpi ishte një gisht në hartë dhe një damar në gjak.

Kuzhina ime, atë ditë, m’u duk si dhomë pritjeje ku vizitorët harruan adresën.

Jashtë frynte një dimër me shi të imët, dhe dritaret rridhnin pa turp.

Bëra kafe, e piva shpejt, dhe përpara filxhanit vendosa një letër të palosur, të zverdhur në cepa, gjetur bashkë me mantelin, fotokopje me vulë të shtrembër, me një numër protokolli të gërryer nga shumë duar.

Në anë të saj, me shkrimin e babait, lexohej vetëm: “Prag.” Poshtë vulës: Nr. 4827/1.

Dola në mesditë me mantelin mbi shpatulla.

Autobusi erdhi i tejmbushur, i ngrohtë nga fryma e njerëzve dhe avulli i xhamave, zërat u bënë mjegull.

Qëndrova pranë derës, dhe me çdo kthesë më lëkundej në xhep ai metal i vogël, në anën tjetër të xhepit më rrinte i palosur Nr. 4827/1, peshë pa send.

Qyteti e dinte rrugën, unë kërkoja një prag.

Kur zbrita, rrugica ishte shtrirë e drejtëzuar, vijë e pastër për makina pa histori.

Shtëpitë qenë rrokullisur brenda vetes, disa me fasada të lyera, disa të zhveshura, disa të kthyera në lokale ku muzika e hante fjalën.

Në vend të hardhisë pashë një mur të lartë, të lëmuar, me kamera të vogla të varura si pika të zeza.

U ndala.

Përpara meje u ngrit një portë hekuri e re, me pllakën e bardhë ku shkruhej një mbiemër i panjohur.

E preka hekurin, ishte i ftohtë, i pastër, pa gërvishtje.

Nxorra çelësin, e futa me përulësinë që i bëhet një shenjtërie, dhe e rrotullova ngadalë.

Brenda bravës metali gjeti vetëm boshllëk.

“Tik.”

Drita e kuqe e kamerës u ndez. U fik. U ndez prapë.

Brenda oborrit u dëgjua një e qeshur fëmije, e shkurtër, e lehtë.

Një top i verdhë u rrokullis dhe u përplas diku në pllaka.

Një zë gruaje tha: “Mos u afro te porta.” Qesja e bukës fërshëlleu lehtë. Hapat erdhën pranë hekurit dhe u ndalën.

Nga e djathta doli një grua e moshuar në pragun e një shtëpie të ngushtë, me përparëse të errët dhe flokë të bardhë të mbledhur shtrënguar.

Sytë i kishte të mprehtë, të mësuar të dallonin fytyra nga hapat.

“Ti je i Bertit,” tha, jo si pyetje, si vulë.

“Jam,” i thashë.

Ajo pa çelësin në dorën time, pastaj fotokopjen nën sqetull, pastaj mantelin.

“Këtë e mbante,” tha, “kambanë në xhep.”

Pastaj, pa ngritur zërin: “Shtëpia u bë tjetër.”

E pyeta me sy, dhe ajo m’i dha copëzat me radhë, një zyrë, tri pritje, një sportel, një vulë që binte shtrembër mbi fletë, një emër përfaqësuesi që lagjja s’e pa kurrë, një fjali me laps: “për t’u plotësuar”, një numër radhe i lagur që iu ngjitej gishtave.

Babai im kishte ardhur një herë me të njëjtën fotokopje në dorë, e kishte palosur sërish e sërish derisa letra u bë si pëlhurë, dhe kur u kthye në shtëpi, e la mbi tavolinë pa e hapur më.

Në atë heshtje ai kishte futur krenarinë dhe lodhjen.

Letra kërciti edhe një herë.

E hapa fotokopjen.

Në mes të faqes, bojë e zbehtë dhe gërvishtje shënimesh, një cep i nxirë nga lagështira, një vijë e fshirë me gomë, një njollë gishti mbi vulë.

Lexohej:

Nr. 4827/1

Lënda: verifikim i të dhënave / ____

Shënim: ____

Nënshkrim: —

Porta u hap nga brenda me një zhurmë të butë, jo nga çelësi im, me një telekomandë.

Doli një grua e re, rreth të tridhjetave, me një fëmijë në krah dhe një qese bukë në dorë.

Më pa, pastaj pa çelësin, dhe fytyra iu mbyll e iu hap sërish.

Fëmija me kapele të kuqe zgjati dorën drejt metalit.

“Ky çelës vjen nga një mantël,” thashë.

Ajo e shtrëngoi fëmijën, telekomanda iu fsheh në pëllëmbë.

“Ne e blemë,” tha. “Me kredi. Me kontratë. Me hipotekë.”

Pastaj shtoi: “Në këtë oborr, ky fëmijë hodhi hapat e parë.”

Ia tregova vulën dhe Nr. 4827/1.

Në fund rrinte vija e zbrazët e nënshkrimit.

Gruaja e re pa letrën, pa fëmijën, pastaj më pa mua.

Kamera u ndez sërish.

Pëllëmba m’u shtrëngua mbi çelës, aq sa dhëmbëzat m’u shtypën në lëkurë.

Telekomanda klikoi.

Porta u bind.

Fëmija prapë zgjati dorën.

Unë hapa pëllëmbën dhe e vendosa çelësin mbi gurin e vogël të trotuarit, te kufiri ku mbaronte rruga publike dhe fillonte oborri i rrethuar.

E lashë aty.

Guri ishte i lagur.

U ktheva pas dhe eca ngadalë.

Mbrapa meje drita e kuqe u ndez edhe një herë.

Shiu vazhdonte të binte.

Shiu rrëshqiti mbi pllakën e bardhë.

Emri i babait s’u la.

Autobusi i kthimit më gjeti në shi.

Manteli u rëndua nga uji, xhepi i brendshëm u bë i lehtë.

Në xham pashë fytyrën time të dyzuar, një njeri që kërkon shtëpi, dhe një njeri që kërkon të mos bëhet shkak.

Dhe mjegulla e xhamit ma ktheu këtë pamje pa mëshirë.

Në mbrëmje u ula në kuzhinë.

Filxhani i kafesë la rrethin e vet të kafët, dhe unë vendosa përpara një letër të bardhë e një stilolaps.

Shkrova emrin e babait, pastaj nën të: Nr. 4827/1.

Dhe ndalova, mes emrit dhe numrit u hap një hapësirë e madhe.

E palosa letrën pa fjali, e futa në xhepin e mantelit, dhe e varra mantelin sërish pas derës së korridorit.

Në atë xhep kishte vetëm ajër.

Arian Galdini