Mendime Shpirti: Çfarë humbasim kur nuk mendojmë më thellë?

Nga Arian Galdini

Ka epoka që zhurmojnë. Ka epoka që vrasin. Ka epoka që harrojnë. Epoka jonë nuk bën asnjërën. Ajo thjesht shpërqendron.

Dhe shpërqendrimi është forma më elegante e zhdukjes së qenies.

Në këtë shndërrim të madh, njeriu nuk e sheh më vetveten, sepse pasqyra ku shikon nuk është më thellësore, është ekran.

Dhe ekrani nuk pasqyron shpirtin, por performancën.

Ai nuk e rikthen imazhin, por e prodhon atë.

Kështu, njeriu nuk jeton më si subjekt i mendimit, por si aktor i vetes së vet të montuar.

Nuk është përshpejtimi vetë që e vret mendimin. Por mungesa e ndalimit.

Ndalimi është liturgji. Është rit i brendshëm. Është momenti kur mendja nuk kërkon të arrijë, por të zbulojë. Të mos bëhet më shumë, por të bëhet më thellë.

Të ndalesh është akt subversiv.

Është të shkëputesh nga rrjedha pa u rebeluar, por duke u zhytur.

Është të mos ikësh nga koha, por të hysh në thellësinë e saj.

Në vendin ku koha nuk është më kohë, por prani.

Shenja më e frikshme e kohës sonë nuk është mungesa e ideve, por mungesa e pranisë.

Njeriu modern është gjithmonë i zënë, por nuk është më asnjëherë me veten.

Ai nuk ka më kohë të dëgjojë zërin e brendshëm, sepse është i pushtuar nga zërat e jashtëm që nuk thonë asgjë.

Të mos jesh me veten është të mos ekzistosh më si qenie që kupton, por vetëm si qenie që përgjigjet.

Reagimet kanë zëvendësuar reflektimin. Impulsi ka zëvendësuar ndërgjegjen.

Kështu, njeriu zhduket pa e ditur, sepse nuk ka më pikë referimi ku të masë mungesën e vet.

Ai bëhet valë pa burim.

Zhurmë pa qendër.

Humbim dimensionin e pyetjes që nuk ka përgjigje të gatshme.

Humbim pafundësinë që ndriçon kur nuk kemi nxitim për ta shuar.

Humbim vetë kuptimin e fjalës “dije”, sepse ajo nuk është më kërkim i së vërtetës, por adaptim i vazhdueshëm me versionin më të klikueshëm të saj.

Mendimi i thellë nuk kërkon vetëm të vërtetën.

Ai kërkon ndryshimin tonë.

Dhe pikërisht për këtë është bërë i padurueshëm, sepse për të menduar vërtet, duhet të ndryshosh.

Duhet të pranosh se nuk e di.

Dhe njeriu i sotëm nuk ka më durimin për të mos ditur.

Nuk jemi më konsumatorë të përmbajtjes. Ne jemi përmbajtja.

Dhe jo përmbajtje që flet, por përmbajtje që vëzhgohet.

Sytë tanë janë kthyer në pasuri që të tjerët i kërkojnë.

Por vëmendja jonë nuk është më e jona.

Ajo është shndërruar në lëndë të parë.

Në ar që shitet në bursat e vëmendjes.

Kolonializmi i vjetër pushtonte toka. Kolonializmi i ri pushton tru.

Dhe e bën këtë me dashamirësi.

Me shkëlqim. Me rehati.

Kjo është arsyeja pse është më i rrezikshëm, sepse nuk ndëshkon.

Por e çon njeriun në një gjumë të ëmbël, ku ai nuk di më që po humbet veten.

Duhet të shpikim sërish hapësira të paklikueshme.

Koha që nuk varet nga algoritmet.

Fjalë që nuk janë për reklamë, por për lutje.

Të mendosh është një formë e re lirie.

Sepse vetëm aty je përballë së vërtetës.

Pa filtër. Pa audiencë.

Pa dëshirën për të qenë i duhur.

Të mendosh nuk është të zgjedhësh mendimin e duhur.

Por të mbash pyetjen gjallë.

Të mos lehtësosh peshën e saj me përgjigje të gatshme.

Të mendosh është të bëhesh mik me boshësinë. Të jesh në paqe me heshtjen.

Të lësh vend për misterin.

E vetmja formë shprese është rikthimi i mendjes që nuk kërkon të dominojë, por të kuptojë.

Jo të ketë të drejtë, por të jetë e vërtetë.

Mendja që nuk performon, por lë pas shenjë. Mendja që nuk përton të ndalojë, të vuajë, të mos dijë, të shohë thellë.

Sepse vetëm ai që shikon thellë, nuk e shkatërron botën.

Ai nuk e përdor tjetrin, nuk e zbraz fjalën, nuk e shkel dritën.

Në një epokë që kërkon të jemi më të shpejtë se ndriçimi, të jesh i ngadaltë është formë e re urtësie.

Në një botë që lavdëron sipërfaqen, thellësia është akt dashurie.

Në një sistem që do vetëm performancë, mendimi është profeci.

Dhe profecia e vetme që ka mbetur është kjo:

Nëse njeriu nuk mendon më thellë, bota do të shndërrohet në një pasqyrë që nuk reflekton më asgjë.

Dhe atëherë, nuk do të mbetet më asgjë për të kujtuar.

Vetëm një zhurmë që e ka harruar prej kohësh se nga vinte.

Por nëse ndalon, qoftë edhe për një çast, dhe dëgjon… mund të dëgjosh zërin e fundit që mbeti:

Zërin e mendimit që kërkon të rilindë. Me ty.

Në ty.

Përmes teje.

Dhe kjo është e vetmja shpresë që vlen të mbrohet me jetën.

Arian Galdini