Mendime Shpirti: Kalorësi brenda fëmijës!

Nga Arian Galdini

Fëmijët nisen nëpër shtigje që s’i njeh asnjë hartë.

Para se të dalin, u lëmë një gjuhë të thjeshtë për dritën dhe hijen dhe tre çelësa që nuk shkatërrohen e as prishen kurrë, guxim i qetë, besë e kthjellët, dhembshuri që mban. Me këto, edhe shtegu i ngushtë hapet.

Te ne, tregimet rrinë zgjuar.

Muji e mban fjalën edhe kur nata rëndon; Halili nuk e lë shokun; zanat trazojnë gjumin e atij që harron nderin; ora e shtëpisë rri te pragu si frymë roje.

Armiku i lashtë quhej kuçedër, shumëkoka e pangopur e frikës dhe etjes.

Në këngët e moçme mbyllte burimet e ujit e kërkonte flijim; rritej nga britma e turmës dhe tkurrej nga një gotë ujë e ndarë.

Sot vishet edhe si ekran, edhe si lajm i ngjyrosur, edhe si llaf i lehtë që dëmton.

Po ia the emrin, zbehet.

Një skenë e vogël e bën të qartë.

Zile e fundit troket si monedhë mbi qelq.

Në korridor pikojnë çadrat; pluhuri i shkumësit përzihet me erën e palltove të lagura; pllakat shndrisin si luspa peshku.

Te rafti i biçikletave, tre nxënës tallen me një djalë me kapuç gri.

Një vajzë afrohet, hap çantën, nxjerr një çokollatë të thyer: “Hajde nën strehë.”

Te shkallët, një monedhë e ftohtë vërtitet; një tjetër fëmijë e çon te zyra e gjërave të humbura.

Asnjë trumbetë.

Tre veprime të pastërta, kurajë pa zhurmë, ndershmëri, shoqëri. Kjo është armatura.

Guximi s’e zhduk frikën; ia mban dorën.

Besa peshon si gur në urë.

Dhembshuria mbron pa e poshtëruar.

Armiqtë pa fytyrë rrinë pranë nesh.

Njëri është qeshja kur dikush rrëzohet.

Tjetri, turpi që na lidh gjuhën përballë padrejtësisë.

I treti, rruga e shkurtër, që e bën zemrën të vogël.

Ka edhe armiq prej xhami, drita blu që të shpërndan vëmendjen derisa të mungosh aty ku je.

Kundërhelmët janë të thjeshtë, një “jo” i kthjellët; një “më fal” pa vonesë; një “të falënderoj” që ndrit.

Nganjëherë mjafton të vendosësh telefonin në kuti para darkës, të dëgjosh pa ndërprerë një tregim të shkurtër, të kthesh sendin në vend dhe dita ndërron erë.

E mira ka fytyrë.

I ngjan njeriut që kthen një libër të marrë borxh me shenjë falënderimi mes faqeve.

I ngjan asaj shoqeje që e mbyll thashethemin aty ku nis.

I ngjan mësueses që pyet para se të gjykojë.

I ngjan prindit që pranon gabimin dhe e rregullon me dorë të vet.

Këto gjeste ngrehin ditën.

Një gotë e larë, një fjalë e mbajtur, një orë e dhënë për dikë tjetër, ajri bëhet më i lehtë.

U duhet edhe një vend brenda vetes.

Le ta quajmë “kthina e heshtjes”.

Është një dhomëz e pastër pa pasqyra, ku hyn vetëm e vërteta.

Dera hapet me qetësi.

Brenda bëhen dy pyetje:

— Cila punë më thërret tani?

— Kujt i bëhem i dobishëm sot?

Përgjigjja nuk ulërin; rreh si orë mali, ngadalë e saktë.

Koha thellohet kur çasti trajtohet si amanet. Kur dëgjon pa e ndërprerë, shton një fije paqeje.

Kur ndihmon pa kamera, rrit dinjitetin e përbashkët.

Kur fal pa llogari, hap një shteg që s’e mbyll dot asnjë ligj.

Për udhën, shëno këto pesë shenja në kapakun e fletës:

— Kthe kokën për atë që mbetet pas.

— Ndalo pranë padrejtësisë së vogël; rritet në hije.

— Thuaj “më fal” shpejt dhe “faleminderit” shpesh.

— Lejo pajisjet të flenë para teje.

— Bëj një të mirë pa dëshmitar.

Dhe pastaj, një fjali e vetme që e çon trupin përpara, sot i hyj punës që më takon. Sepse e liga e ditëve tona vishet herë turmë që kërkon sherr, herë pështjellim që lëndon me fjalë, herë boshllëk me etje për zhurmë; ndërsa zana e kohës sonë quhet ndërgjegje, flet pak, por kur flet, ngre pesha.

T’u lëmë fëmijëve këtë fjalor të kthjellët.

T’u tregojmë se qytetet ruhen jo me ledhe, por me njerëz që zgjedhin drejt kur askush nuk sheh.

T’u shpjegojmë se liria pa përgjegjësi tretet në vetmi, e përgjegjësia pa liri shndërrohet në frikë.

T’i ftojmë të bëjnë të mirën jo për sy të botës, por që bota të marrë frymë më lehtë.

Jeta nuk është panair; është besëlidhje, me vetveten, me Zotin, me ata që na janë besuar.

Nga heshtja lind fjala; nga fjala, detyrimi; nga detyrimi, njeriu.

Ne, të rriturit, jemi rrëfimtarë.

Fëmijët duan histori për trima dhe zemra të mëdha; më shumë se kaq, kërkojnë shenjën e kalorësit që u rreh brenda kraharorit.

Lufta është përditë; edhe ndihma është përditë.

Këta tre çelësa, guximi, besa, dhembshuria, i shtyjnë përpara pa zhurmë.

Dhe imazhi i mbrëmjes, shiu pushon; asfaltit i mbetet një shndritje si lëkurë peshku.

Në katin e tretë, një dritare e vetme rri ndezur.

Brenda, një fëmijë mbyll fletoren, palos një copë letre dhe e lë mbi parvaz.

Në të ka vetëm një rresht: “Sot s’e lashë vetëm një njeri.”

Askush nuk e lexon sonte.

Por qyteti merr frymë më lirë.

Një gozhdë e padukshme mban urën, dhe, pa u vënë re, drita lidhet me dritë.

Arian Galdini