Ora e qytetarit: 21 gushti dhe koha që nuk i jepet më pritjes…

Nga Kristina Nano

Kryetare e LRE Rinisja

Në një zyrë publike të Shqipërisë, një njeri mund të ketë marrë leje nga puna, të ketë lënë dikë në shtëpi duke e pritur, të mbajë në dorë një dokument të palosur nga udhëtimet mes tavolinave dhe të ngrejë sytë drejt orës në mur.

Akrepat lëvizin me rregullin e tyre të ftohtë, sporteli hapet, mbyllet, një telefon bie diku prapa derës, një dosje kalon nga një dorë te tjetra, ndërsa ai kupton se koha e objektit mbi mur nuk është koha e jetës së tij.

Ora ecën. Njeriu rri.

Në atë pritje pa britmë gjendet një pjesë e madhe e politikës sonë.

Pushteti i keq nuk e dëmton njeriun vetëm kur i merr një të drejtë, e dëmton edhe kur ia vonon atë derisa t’ia bëjë të lodhshme, të shtrenjtë, të varur nga një ndërmjetës.

Ia merr ditën duke e kthyer shërbimin në kërkim, javën duke e kthyer përgjigjen në favor, vitet duke e mësuar se, për shumë gjëra që duhet të ishin normale, duhet pritur ende.

Kështu njeriu nuk humbet vetëm besimin te institucioni.

Fillon të humbasë besimin te vetë fuqia e tij për ta lëvizur jetën publike nga vendi.

Kjo është arsyeja pse dyshimi i shumë njerëzve ndaj politikës nuk duhet përbuzur.

Njeriu që ka pritur gjatë nuk është domosdoshmërisht indiferent, shpesh është njeri që ka mbrojtur veten nga zhgënjimi.

Ai ka parë thirrje që u shuan, premtime që u zbukuruan, fytyra që ndryshuan vetëm për të ruajtur të njëjtën mënyrë sjelljeje me shtetin.

Një njeri i tillë nuk ka pse të bindet menjëherë nga ne, nga një datë, nga një ftesë, nga një emër.

Por ka një dallim të madh mes maturisë që kërkon prova dhe lodhjes që ia lë jetën publike në dorë atyre që e kanë përdorur pritjen si aleatin e tyre më të sigurtë.

Për mua, Rinisja fillon aty ku njeriu nuk pranon më të jetojë me kalendarin që ia cakton zakoni i vjetër.

Nuk është premtimi se nesër do të duket më bukur, as dëshira për të zëvendësuar një fytyrë të vjetër me një fytyrë më të re.

Është vendimi që e nesërmja të mos administrohet më nga të njëjtat duar, të njëjtat vonesa, të njëjtat frikëra dhe të njëjtat shpjegime pse qytetari duhet të presë edhe pak.

Rinisja nuk është moshë.

Është kthimi i veprimit te njeriu që ishte mësuar të rrinte poshtë orës, duke parë kohën të kalonte pa e marrë me vete.

Edi Rama është në mandatin e tij të katërt, dhe pikërisht këtu pyetja bëhet e pashmangshme.

Një pushtet që ka pasur kohë të mjaftueshme për të formuar shtetin sipas dorës së vetë nuk mund të kërkojë pafund kohë tjetër duke u gjykuar vetëm nga ajo që premton të korrigjojë.

Kur suksesi kërkon vazhdim që të përfundohet dhe dështimi kërkon vazhdim që të ndreqet, qytetari ka të drejtë të pyesë se kur mbaron më në fund koha politike e atij që drejton.

21 gushti nuk është magji mbi këtë pyetje.

Është çasti kur ajo pyetje nuk mbetet më vetëm në bisedat private, por del në hapësirën ku pushteti duhet ta dëgjojë.

Ora 18:00 është vetëm takimi.

Kuptimi i tij nuk qëndron te akrepat, por te vendimi që ata mund të shënojnë.

Një njeri mund të vijë në Sheshin Skënderbej pa u bërë pronë e askujt, pa dorëzuar votën e ardhshme, pa hequr dorë nga dyshimi i tij, pa u detyruar të pajtohet me gjithçka që themi ne.

Mund të vijë sepse ka kuptuar se, po të mos e përdorë asnjëherë kohën e vetë për të kërkuar ndryshim, dikush tjetër do ta përdorë atë kohë për ta mbajtur vendin në të njëjtën pritje.

Prania, atëherë, nuk është përkulje para një organizate.

Është refuzim i një zakoni që e do qytetarin të lodhur, të veçuar dhe të bindur se asgjë nuk fillon prej tij.

Rinisja nuk kërkon njerëz të njëtrajtshëm.

Një demokrat mund të vijë me historinë e vetë, një socialist me arsyetimin e tij përse ky cikël duhet mbyllur, një njeri pa parti me mosbesimin që ka mbledhur nga të gjitha palët, një i ri me padurimin e moshës, një prind me frikën se fëmija i tij do të trashëgojë të njëjtën pritje.

Asnjëri prej tyre nuk ka pse të humbasë emrin e vetë për të ndarë një kërkesë të përbashkët.

Nëse një lëvizje e re kërkon që njerëzit të bëhen më të vegjël për t’u dukur ajo më e madhe, atëherë nuk ka rinisur gjë, ka ndërtuar vetëm një radhë tjetër poshtë një ore tjetër.

Koha që duam të kthejmë te njeriu nuk është nocion i largët.

Ajo shihet kur shërbimi merret pa telefon te një zyrë, kur vendi i punës nuk varet nga bindja, kur gjykata nuk matet me emrin që prek vendimi, kur fëmija nuk mëson që herët se mundësia vjen nga njohja dhe jo nga zotësia, kur gazetari nuk paguan me profesionin e vet sepse kritikoi fituesin e ri.

Këto nuk janë shtesa programi mbi një datë proteste.

Janë minutat, ditët dhe vitet që i janë marrë njeriut sa herë shteti nuk ka qenë i tij, por i dikujt që e lejonte ose e pengonte sipas interesit.

Prandaj 21 gushti nuk mund të mbarojë kur njerëzit largohen nga sheshi.

Po të ndodhte kështu, do të ishte vetëm një orë më shumë në historinë e pritjeve tona.

Vlera e tij do të provohet te ajo që njeriu merr me vete, një takim që duhet ta hapë në qytetin e tij, një bisedë që nuk e shtyn më për më vonë, një aftësi që e vendos në shërbim të së përbashkëtës, një vendim për të mos u kthyer vetëm në komentues të asaj që bëjnë të tjerët.

Qytetari nuk rimerr kohën e vet duke e kaluar një mbrëmje në shesh, e rimerr kur e kupton se prej asaj mbrëmjeje mund të fillojë një punë që nuk ia kryen dot askush në vend të tij.

Një shesh nuk e zëvendëson Republikën, sikurse një orë nuk e krijon vetë kohën që mat. Institucionet, vota, ligji dhe puna e gjatë mbeten vendet ku ndryshimi duhet të marrë formë.

Por ka çaste kur njeriu duhet të dalë nga pritja që t’i tregojë vetes se nuk është dorëhequr.

Kjo është ajo që politika e vjetër e ka më shumë frikë, jo vetëm kundërshtarin e zemëruar, por qytetarin që nuk pranon më të shpenzojë jetën e vetë duke pritur që pushteti të bëhet vetë i arsyeshëm.

Ka një pikë ku durimi pushon së qenuri virtyt dhe kthehet në leje për përsëritjen e së keqes.

Ka një pikë ku maturia nuk është më kujdes, por mënyrë për të mos e marrë asnjëherë rrezikun e dinjitetit.

Ka një pikë ku njeriu që sheh orën në mur duhet të kuptojë se problemi nuk është sa minuta kanë kaluar, por sa vite të tjera është gati t’ia japë një marrëdhënieje që e ka mësuar të presë te dera e të tjerëve.

Më 21 gusht, askush nuk do ta ndalë orën e murit dhe askush nuk do ta përmbysë shtetin me një mbrëmje të vetme.

Por qytetari mund të bëjë diçka që i paraprin çdo ndryshimi të vërtetë, mund të vendosë se koha e tij nuk do të qëndrojë më në dispozicion të së njëjtës vonesë.

Prej atij çasti, pyetja nuk është më sa është ora.

Pyetja është kujt do t’i përkasë koha që vjen.

Kristina Nano

Kryetare e LRE Rinisja