Poezi: Ai që s’fshihet në asnjë libër!

Nga Arian Galdini

Nuk jam më ai që thashë dikur se jam.

Ai mbeti në gojët

që i vunë emër çdo gjëje

veç plagës së vet.

Që prej asaj dite e kuptova

se koha jonë nuk i vret gjërat duke i thyer.

I vret duke ua ndërruar emrin.

Uljen e quan urti.

Dorëzimin e quan pjekuri.

Heshtjen e quan qytetari.

Mungesës së shtyllës

i vë emrin liri.

Dhe njeriu, duke i dëgjuar gjatë

këta emra të larë,

nis e zbrazet pa zhurmë,

si shtëpi ku drita rri ndezur

edhe pasi fryma ka dalë.

Njëherë shkrova, jam.

Gërma e parë ma çau dorën.

E dyta ma mbushi pëllëmbën me hi.

Atëherë mësova

se fjala nuk është strehë.

Është gjyq.

Dhe se njeriu nuk hyn në të vërtetën

si hyn në një sallë të ndriçuar,

por si hyn buka në zjarr,

duke lënë pas butësinë e parë

që të marrë formën

që mund të ushqejë.

Që prej asaj dite

nuk kam kërkuar më të më kuptojnë.

Sepse gënjeshtra, në këtë epokë,

nuk vjen gjithnjë me fytyrën e bishës.

Shpesh vjen me zë të matur,

me këshillë të arsyeshme,

me dorë mbi sup,

me atë butësinë e qytetëruar

që të lutet të mos shkosh më tej,

që të mos trazosh rendin

e atyre që e kanë prerë të vërtetën

sipas masës së rehatisë së vet.

Kam parë fytyra të pastra

që s’mbanin më njeri brenda.

Fjalë të rregullta

që s’mbanin më peshë.

Jetë pa plagë të hapur,

por me sjellje të lëmuar.

Kjo është murtaja jonë më e hollë,

jo barbaria që hyn me armë,

por shterimi që hyn me edukatë

dhe e bind njeriun

të jetojë pa gur, pa zjarr, pa qiell,

mjafton të mos trondisë askënd.

Ai që mban plagën pa treg

e njeh çastin

kur frika i vë emër tjetër rënies.

Ai që s’e lëshon njeriun

kur njeriu lodhet prej vetes

e njeh atë peshë.

Kaq mjafton

që fjala të mos bjerë

nën emrin që i sajon frika.

Në fund

do të mbetet vetëm prova

nëse fjala u bë aq e pastër

sa gënjeshtra të mos kishte ku të fshihej brenda saj,

aq e rëndë

sa zbukurimi të mos e mbante dot,

aq e gjallë

sa libri të mos më mbante më mua.

Dhe nëse një popull

ngrihet një ditë prej asaj plage,

do të ngrihet

kur të mos pranojë më

emrin e rremë

për uljen e vetë,

për frikën e vetë,

për heshtjen e vetë,

për të vërtetën e vetë.

Atëherë

do të mbetet vetëm

fjala

që s’iu nda

emrit të vetë.

Arian Galdini

Poem:

He won’t hide in any book!

By Arian Galdini

I am no longer the man

I once said I was.

He stayed behind in the mouths

that found a name for everything

except their own wound.

From that day on

I understood that our age

does not kill things by breaking them.

It kills them by renaming them.

It calls surrender wisdom.

It calls submission maturity.

It calls silence civility.

It gives the name of freedom

to the lack of a spine.

And a man, after hearing too long

those laundered names,

begins to hollow out without a sound,

like a house with the lights still on

after the breath is gone.

Once, I wrote: I am.

The first letter split my hand.

The second filled my palm with ash.

Then I learned

that language is no shelter.

It is judgment.

And that a man does not enter truth

the way he enters a lit room,

but the way bread enters fire,

leaving behind its first softness

to take the shape

that can feed the hungry.

From that day on

I stopped asking to be understood.

For falsehood, in this age,

does not always come

with the face of a beast.

Often it comes with a measured voice,

with reasonable advice,

with a hand on your shoulder,

with that civilized ease

that asks you not to go any farther,

not to disturb the order

of those who have cut truth down

to the size of their own comfort.

I have seen clean faces

with no one left inside them.

Orderly words

with no weight left in them.

Lives with no wound laid open,

only polished surfaces.

This is our subtlest plague:

not barbarism entering with weapons,

but exhaustion entering with good manners

and persuading a man

to live without stone, without fire, without sky,

so long as he unsettles no one.

He who carries the wound without show

knows the moment

when fear gives collapse another name.

He who does not let go of a man

when that man grows tired of himself

knows that weight.

That is enough

to keep the word

from falling under

the name fear invents for it.

In the end

only the proof will remain:

whether the word became so bare

that falsehood found no place to hide inside it,

so heavy

that ornament could not bear it,

so alive

that no book could hold me anymore.

And if a people

rise one day from that wound,

they will rise

when they no longer accept

the false name

for their own submission,

for their own fear,

for their own silence,

for their own truth.

Then

only the word will remain

that never left

its own name.

Arian Galdini