Poezi: Psalmi që nuk mbaron!

Nga Arian Galdini

Mos më thuaj se jeta është pajtim.

Kam parë njerëz që u pajtuan herët

dhe nuk i pa askush duke vdekur.

Vazhduan të ngriheshin në mëngjes,

të mbanin orarin,

të përgjigjeshin kur i thërrisnin,

të qeshnin në vendin ku pritej e qeshura,

por brenda tyre

një krahinë e tërë ishte zbrazur

pa lënë lajm.

Nuk i mundi dhuna.

I mundi ajo qetësi e hollë

që vjen kur njeriu, nga lodhja,

nis ta quajë fat

atë që dikur do ta kishte kundërshtuar.

Unë nuk e dua atë paqe.

Ajo nuk është urti.

Është lodhje me emër të butë.

Është mënyra si njeriu mëson

të mos e dëgjojë më dhimbjen e vetë,

derisa asaj i duket

se nuk ka ndodhur kurrë.

Në një kthesë të qytetit,

atje ku turma shpërndahej

mes britmës, kamerës dhe nxitimit,

pashë një fëmijë pa këpucë.

Nuk kërkonte gjë.

Kjo ishte më e rëndë

se çdo lutje.

Thembrat i kishte të nxira nga rruga,

por nuk rrinte si i humbur.

Rrinte me atë qetësi të huaj

që kanë vetëm ata

të cilëve u është marrë aq shumë,

sa edhe ankimi

do t’u dukej një luks i të pasurve.

Ai nuk më pa si shpëtimtar.

Nuk më pa as si fajtor.

Rrinte përtej mëshirës sime,

përtej turpit tim,

përtej asaj mirësie të vonuar

me të cilën ne përpiqemi

të shpëtojmë fytyrën tonë

përpara një varfërie

që nuk di të falënderojë.

Atëherë kuptova,

ai nuk e kishte humbur rrugën.

Rruga kishte humbur njeriun.

Rreth tij kalonte shekulli.

Kalonte me ekrane të ndritura,

me lajme që vjetrohen para se të vajtojnë,

me tregje që e mësojnë dëshirën

të vishet si nevojë,

me fytyra që bëhen të mëdha në xham

sa më i vogël bëhet shpirti pas tyre.

Qyteti kishte vitrina të pastra,

por shikim të ndotur.

Dinte të reklamonte bukur

atë që nuk dinte më ta donte.

Dinte të fliste për njeriun

me gjuhë të ngritur,

por nuk dinte si t’i afrohej një fëmije

që nuk kërkonte asgjë.

Ra shi.

Jo ai që lan rrugët.

Jo ai që u jep pemëve erë të re.

Ra një shi tjetër,

më i ulët,

më i brendshëm,

mbi arsyetimet tona të lëmuara,

mbi frikën tonë të sjellshme,

mbi turpin tonë të veshur mirë,

mbi dijen që kishim mbledhur

pa mësuar ende

si të mos e poshtëronim të dobëtin

edhe kur donim ta ndihmonim.

Fëmija nuk u lag.

Jo sepse shiu nuk e preku,

por sepse kishte dhimbje

që nuk banonin më në lëkurë.

Kishte kaluar në atë anë të njeriut

ku fyerja vjen vonë,

ku ngushëllimi rri i vogël,

ku fjala “mëshirë”

duhet të ulë kokën

para se të hyjë.

Prej aty psalmi nuk kërkon zë.

Jo në sallat ku njeriu përmendet lart

dhe harrohet poshtë.

Jo në duartrokitjen që i jep vetes

një kohë e paaftë për të qarë.

Rri atje ku dikush, pa fuqi për të fituar,

nuk pranon të bëhet i ligë.

Atje ku një grua e gëlltit fjalën e rëndë

që fëmija të mos e marrë si trashëgim.

Atje ku një burrë kthehet i thyer

dhe nuk e përdor shtëpinë

për të shpërndarë thyerjen.

Atje ku një i varfër kalon pranë asaj

që mund ta merrte lehtë,

dhe nuk e prek.

Mos e quaj këtë dobësi.

Ka njerëz që nuk hakmerren

jo sepse plagët i kanë të vogla,

por sepse nuk duan t’i japin dhimbjes

të drejtën të sundojë.

Mëria është robëri e dytë.

Ajo vjen pas goditjes

dhe kërkon strehë brenda teje.

Të jep gjuhën e atij që të lëndoi,

të jep sytë e tij,

të jep padurimin e tij,

dhe një ditë e kupton

se armiku, i larguar prej kohësh,

ka nisur të flasë

nga brenda gojës tënde.

Unë nuk dua ta ndërtoj jetën

me gurët që më hodhën.

Kam humbur.

Nuk e them për t’i vënë humbjes kurorë.

Ka humbje të ulëta,

ka rënie që nuk kanë fisnikëri,

ka dorëzime që nuk meritojnë këngë.

Por ka edhe humbje

që e shpëtojnë njeriun

nga fitorja e gabuar.

Ka raste që nuk duhen marrë,

sepse hapen vetëm kur ti pranon

të bëhesh më i vogël se shpirti yt.

Ka vende ku heshtja shpërblehet,

por njeriu ngrihet prej tyre

me një njollë

që nuk e sheh askush

dhe prandaj nuk lahet kurrë.

Kam dalë prej disa prej tyre.

Pa engjëj mbi supe.

Pa këngë.

Pa siguri se bëra mirë.

Vetëm me atë turp të vjetër

që i shfaqet njeriut në çastin më të ulët

dhe i thotë:

mos e merr këtë,

sepse po ta more,

nuk do ta kesh fituar,

do të të ketë marrë.

Njeriu nuk u bë për arrati.

Ky nuk është dënim.

Është vendimi i parë i tokës mbi të,

të mos largohet nga dheu

sa herë dheu bëhet i vështirë.

Ai duhet të mbetet këtu,

mes baltës, bukurisë, gjakut, frikës, fëmijës, ligjit,

dhe prapë të mos i ngjajë baltës.

Diku nën brinjë

ka një vend të vogël

ku e mira nuk rri si stoli.

Rri si pengesë.

Si dhimbje që nuk të lë të kalosh.

Si kujtim pa figurë

që të ndal pikërisht kur askush nuk të sheh.

Njeriu nuk bëhet i pastër.

Vetëm ndalet,

një çast para njollës,

dhe ai çast

mban më shumë se shumë fitore.

Jo shpëtimi i madh.

Jo emri.

Jo vendi i lartë.

Jo kujtesa e bronztë që ftohet në sheshe.

Mjafton një njeri

që nuk e përdori plagën si leje për të urryer.

Mjafton një i uritur

që nuk e turpëroi një më të uritur se veten.

Mjafton një fëmijë

që, për një ditë më shumë,

nuk e mësoi poshtërimin si gjuhë.

Ata nuk mbajnë botën me emër.

E mbajnë pa u parë,

me shpatullën që nuk ankohet,

me gjumin e ndërprerë,

me borxhin e paguar pa dëshmitar,

me fjalën që nuk u përdor për të dëmtuar,

me mëshirën që nuk e turpëron atë

mbi të cilin bie.

Jo aty ku njeriu shkruhet me shkronjë të madhe

dhe trajtohet me zemër të vogël.

Jo aty ku liria shpallet përditë

ndërsa shpirti lidhet pas frikës, pas tregut,

pas turmës, pas ekranit,

pas nevojës për t’u parë

më shumë sesa për të qenë.

Dikush mund ta ulë tjetrin

dhe nuk e bën.

Kaq.

Jo më shumë.

Të mos ia japësh urrejtjes trupin tënd.

Të mos e quash mençuri

atë që është vetëm frikë e veshur mirë.

Mos e merr si thirrje.

Thirrjet kërkojnë turmë.

Merre si frymë

që nuk pranoi të mbyllej.

Kur të vijë çasti yt i ulët,

a do t’i ngjash plagës,

apo asaj që nuk pranoi të vdiste brenda saj?

Në fund nuk do të ketë duartrokitje.

Do të ketë ndoshta vetëm një njeri

që doli nga dita

me më pak helm sesa mbante në fillim.

Një fëmijë që, diku,

nuk e mësoi poshtërimin si gjuhë.

Një humbje që nuk u bë mallkim.

Një trup që nuk iku nga dheu

dhe nuk u zvarrit.

Dhe nëse kjo mjafton vetëm për një ditë,

le të jetë një ditë.

Sepse ka ditë

kur të mos bëhesh i lig

është lutja më e lartë

që i mbetet njeriut.

Arian Galdini