.png)
đ Rubrika Ditore: Historiku i sĂ« DjathtĂ«s Shqiptare (1912â2025) đïž Dita 14. 10 Korrik 2025
- Arian Galdini
- Jul 10, 2025
- 2 min read
đ€ Justinian Rrota (1889â1964)
Në një vend ku politika shpesh ka qenë zhurmë dhe pushteti një qëllim më vete, Justinian Rrota zgjodhi të jetë zëri i brendshëm që nuk kërkonte duartrokitje, por ndriçim të ndërgjegjes kombëtare.
Françeskan, dijetar, gjuhëtar, mendimtar i thellë dhe publicist i heshtur, Rrota është një ndër figurat më të pastërta dhe më themeltare të konservatorizmit kulturor shqiptar.
I lindur në Shkodër më 1889 dhe i formuar në Austri, ai u kthye në Shqipëri me një përkushtim të rrallë për gjuhën, arsimin dhe moralin publik.
Ai ishte drejtues i Hyllit të Dritës, revistë që nën udhëheqjen e tij u kthye në laborator të mendimit të djathtë shqiptar, ku fjala kishte peshën e së vërtetës dhe ideja lindte nga ndërgjegjja, jo nga interesi.
Për Justinian Rrotën, e djathta nuk ishte flamur politik, por ndërtim shpirtëror dhe kulturor.
Ai besonte se kombi shqiptar nuk mund të përparojë pa edukim, pa fe, pa rend dhe pa një klasë të ndërgjegjshme kulturore që e sheh Shqipërinë si mision, jo si treg.
Ai i dha peshë fjalës, qartësisë mendore dhe ndershmërisë intelektuale, dhe përmes kësaj, ai krijoi një arkitekturë të djathtë në mendimin shqiptar, jo me brohoritje, por me qetësi dhe thellësi.
Rrota i qëndroi larg politikës, por nuk qëndroi asnjëherë larg kombit.
I persekutuar pas Luftës nga regjimi komunist, u heshtua, u margjinalizua, u fshi nga tekstet, por jo nga ndërgjegjja e atyre që e njihnin vlerën e njeriut që nuk u përkul.
Ai nuk shkroi pĂ«r tâu dĂ«gjuar nga tĂ« shumtĂ«t, por pĂ«r tĂ« ruajtur njĂ« ShqipĂ«ri tĂ« thellĂ«, tĂ« arsyeshme, tĂ« ndershme, qĂ« do tĂ« kishte nevojĂ« pĂ«r fjalĂ«n e tij pikĂ«risht atĂ«herĂ« kur gjithçka tjetĂ«r do tĂ« rrĂ«zohej.
Justinian Rrota është shëmbëlltyra e së djathtës që nuk kërkon skenën, por themelin.
Ai është fjala që ngrihet mbi heshtjen, dija që nuk bërtet, qetësia që nuk dorëzohet, dhe më shumë se gjithçka tjetër, ai është kujtesa që nuk braktis misionin e saj.
đ Vijon nesĂ«r me figurĂ«n e radhĂ«sâŠ
Comments