.png)
đ Rubrika Ditore: Historiku i sĂ« DjathtĂ«s Shqiptare (1912â2025)đïž Dita 5. 1 Korrik 2025
- Arian Galdini
- Jul 1, 2025
- 2 min read
đ€ Gjergj Fishta (1871â1940)
Kur mendimi i djathtë shqiptar kërkon themelet e veta më të thella, ai kthehet tek Gjergj Fishta, prifti, poeti, filozofi, përkthyesi, deputeti dhe mendimtari që e ndërtoi kombin shqiptar mbi fjalën, shpirtin dhe rendin moral.
I lindur në Fishtë të Zadrimës më 1871, me rrënjë të forta në tokë dhe sy të kthyer kah përjetësia, Fishta u bë arkitekt i vetëdijes kombëtare shqiptare.
Si anĂ«tar i Kuvendit tĂ« Alfabetit nĂ« Manastir, si deputet nĂ« Parlament, si autor i âLahutĂ«s sĂ« MalcĂsâ, dhe si krijues i gjuhĂ«s sĂ« ndjerĂ« tĂ« kombit, ai ishte i pari qĂ« ndĂ«rtoi njĂ« ndĂ«rgjegje politike dhe shpirtĂ«rore shqiptare tĂ« djathtĂ«, tĂ« rrĂ«njosur nĂ« besim, rend dhe kombĂ«si.
Fishta nuk ishte vetëm një mjeshtër i gjuhës, por një ndërtues i vetë kuptimit të të qenit shqiptar.
Për të, kombi nuk ishte një bashkim me kontratë, por një bashkësi me besë.
Ai e kundërshtoi liberalizmin si zbrazëti shpirtërore dhe komunizmin si mohim i njeriut. Ishte i bindur se pa Zotin, nuk ka drejtësi; pa nderin, nuk ka liri; pa kujtesën, nuk ka komb.
Ndaj e konsideronte të djathtën jo si një ideologji pushteti, por si shpirt i lartë i një kombi që ruan vlerat, rendin, gjuhën dhe moralin.
NĂ« vargjet e âLahutĂ«sâ, Fishta ngriti njĂ« epikĂ« tĂ« tĂ« djathtĂ«s shqiptare, ku burri mbron votrĂ«n, ku feja bashkĂ«jeton me kombin, ku sakrifica bĂ«het nĂ« heshtje, dhe ku rendi i brendshĂ«m Ă«shtĂ« themel i lirisĂ« sĂ« jashtme.
Ai nuk e përjashtonte asnjë shqiptar nga kombi, por nuk pranonte asnjë shqiptar pa ndershmëri, pa përkushtim dhe pa rrënjë në gjuhë, tokë dhe Zot.
Ishte kritik i ashpër i shpërfilljes së identitetit dhe kundërshtar i çdo projekti që përpiqej ta bënte Shqipërinë një kopje të huaj të vobektë.
Në politikë, Fishta nuk u përlye, por e ndriçoi. Si anëtar i Asamblesë Kushtetuese dhe senator, ai e mbrojti me forcë rolin e fesë në shtet, të drejtën e pronës, institucionin e familjes, dhe rëndësinë e elitës arsimore dhe kulturore si udhërrëfyes të kombit.
Ai e shihte të djathtën si ruajtje të rendit të natyrshëm dhe hyjnor, kundër çorganizimit ideologjik dhe demagogjisë popullore.
Pas vdekjes së tij në vitin 1940, regjimi komunist e fshiu emrin dhe veprën e tij nga historia.
Por Fishta nuk vdiq.
Ai u kthye në zë të nëndheshëm të vetëdijes shqiptare, që jeton ende në çdo shqiptar që e ndien kombin si përgjegjësi, jo si aksident, dhe lirinë si përkushtim, jo si leje.
Sot, Gjergj Fishta është At i fjalës dhe rendit, një figurë e pashlyeshme në gurthemelin e së djathtës shqiptare.
Ai është aty ku kombi bashkohet me shpirtin, ku fjala bëhet ligj i brendshëm, dhe ku Shqipëria bëhet mision, jo interes.
đ Vijon nesĂ«r me figurĂ«n e radhĂ«sâŠ
Comments