📘 Rubrika Ditore: Historiku i së Djathtës Shqiptare (1912–2025) 🗓️ Dita 9. 5 Korrik 2025

👤 Justinian Rrota (1889–1964)

Emri i Justinian Rrotës është ndër ata që shkëlqejnë pa zhurmë, por me një dritë të qartë e të qëndrueshme, si vetë fjala e tij.

I lindur në Shkodër më 1889, u formua në Austri dhe u shugurua meshtari françeskan, duke u bërë një nga mendimtarët më të thellë dhe një ndërtues i heshtur i ndërgjegjes së djathtë shqiptare, përmes arsimit, filozofisë dhe mbrojtjes së qytetërimit të shpirtit.

Në vitet më të trazuara të Shqipërisë, Rrota ishte një shtyllë e fjalës së urtë dhe e mendimit konservator, që nuk kundërshtonte për të rrëzuar, por për të ndrequr.

Ai ishte drejtues i revistës “Hylli i Dritës”, pedagog, publicist dhe studiues i pashoq.

Në çdo faqe që shkroi, fshihte një filozofi që thoshte: Shqipëria mund të shpëtojë vetëm duke u ndriçuar, jo duke u nxitur.

Për Rrotën, e djathta nuk ishte ideologji me flamuj, por vlerë që buron nga rrënjët, nga feja, nga arsimi, nga kultura, nga vetëdija që njeriu është më shumë se një votë apo vegël pushteti.

Ai mbrojti identitetin kombëtar jo duke e izoluar, por duke e thelluar, me dijen e Perëndimit dhe frymën e shqiptarit të vërtetë.

Ai besonte në rolin e elitës kulturore për t’i dhënë formë moralit publik, për ta mbrojtur njeriun nga shthurja ideologjike dhe shpopullimi shpirtëror.

Pas Luftës, u persekutua nga regjimi komunist si “armik i popullit”, për shkak të fjalëve të tij, për shkak të heshtjes së tij që nuk iu përkul padrejtësisë.

Jetoi i margjinalizuar, i vëzhguar dhe i heshtur, por asnjëherë i nënshtruar.

Fjalët e tij nuk bërtisnin, por qëndronin si urdhra të brendshëm për ata që dinin të dëgjonin me ndërgjegje.

Justinian Rrota është figura që mishëron atë e djathtë që nuk rreket për pushtet, por për pjekuri morale dhe qëndrueshmëri kulturore.

Ai nuk e kundërshtonte botën me urrejtje, por e sfidonte me dritë dhe me qartësi mendimi.

Ai nuk ndërtoi as parti, as tribuna, por ndërtoi mendje, karaktere, dhe breza të tërë që ndoshta nuk e dinin emrin e tij, por frymuan nga trashëgimia e tij.

Sot, kur flasim për një të djathtë shqiptare që nuk kërkon vetëm zgjidhje politike, por shpëtim shpirtëror dhe rizgjim të arsyes, emri i Justinian Rrotës duhet të thuhet me nder, me mirënjohje dhe me detyrim.

📝 Vijon nesër me figurën e radhës…