🟦Rubrika Ditore: Nga Dhjetori 1990 tek Skuthokracia e sotme 🗓️ 1 Korrik 2025📍 Dita 7 / 121

📌 Titulli: “Reformat e dështuara: Kur të djathtës iu dorëzua klientelizmi dhe jo përgjegjësia”

📝 Analiza

Në fjalë, Partia Demokratike premtoi reformë.

Në vepër, ajo ndërtoi klientelë.

Ajo që duhej të ishte një forcë që ringrinte shtetin dhe rindërtonte drejtësinë, u shndërrua në një rrjet përfitimesh dhe besnikërie personale.

📚 Vitet 1992–1997 ishin të mbushura me premtime:

• Reformë në drejtësi,

• Privatizim të ndërmarrjeve shtetërore,

• Kthim të pronave,

• Ndërtim të ekonomisë së tregut.

Por çfarë ndodhi në të vërtetë?

• Privatizimet u bënë pa transparencë, duke kaluar pasuri publike në duart e individëve të lidhur me pushtetin.

• Pronarëve të ligjshëm nuk iu kthyen pronat, por u ofruan kompromise klienteliste, që shkelën mbi të drejtën natyrore të pronësisë.

• Reforma në drejtësi u kufizua në emërime besnike, jo në ndërtimin e një sistemi të pavarur ligjor.

Këto nuk ishin thjesht gabime administrative, por shenja të qarta të një kapitullimi moral ndaj logjikës së përfitimit.

Në vend të ndërtimit të shtetit ligjor, PD ndërtoi një shtet të brendshëm paralel, ku pushteti ndahej sipas përkatësisë dhe bindjes, jo sipas ligjit dhe meritës.

📉 Ky model kulmoi me katastrofën e skemave piramidale në vitin 1997, të cilat lulëzuan me mbështetje të heshtur nga qeveria.

Në vend që të parandalonte një mashtrim financiar kombëtar, qeveria e PD e toleroi dhe, në mënyrë indirekte, e legjitimoi, sepse përfitonte kapital politik nga qetësia e rreme ekonomike.

📍 Në vend që të ishte partia e drejtësisë, PD u bë partia e përjashtimit të ligjit.

Në vend që të ndërtonte rregull dhe meritë, ndërtoi varësi dhe pazare.

Në vend të së djathtës parimore, zgjodhi klientelizmin si mënyrë qeverisjeje.

Dhe kur një parti i dorëzohet përfitimit mbi parimin, ajo s’mund të ndërtojë as të ardhme, as shpresë, as atdhe.

📘 Nesër, më 2 korrik: Dita 8 – “1997: Rënia që nuk u kuptua kurrë”

Do të zbulojmë si ngjarjet e vitit 1997 nuk ishin një aksident, por pasojë logjike e rrugës së ndjekur nga PD, dhe si ky vit duhej të kishte qenë momenti i reflektimit dhe rilindjes, por u kthye në strehën e mohimit dhe vazhdimit të së njëjtës rrugë.