🟦Rubrika Ditore: Nga Dhjetori 1990 tek Skuthokracia e sotme 🗓️ 17 Korrik 2025📍 Dita 23 / 121

📌 Titulli: “Institucionet në hije: Shteti që jeton me urdhra”

📝 Analiza

Një shtet nuk matet me ndërtesa, por me frymë.

Nuk matet me numra, por me pavarësi.

Nuk matet me zyrtarë, por me kufij kompetencash.

Në mandatin 2005–2009, Shqipëria kishte institucione në letër, por në realitet, kishte trupa administrative të pajetë, që lëviznin vetëm kur urdhëroheshin.

Shteti ekzistonte si formë, jo si përmbajtje.

Si njoftim, jo si veprim autonom.

Ai merrte jetë vetëm kur lideri fliste, përndryshe, qëndronte në hije.

📚 Kuvendi nuk ishte arenë debati, por laborator miratimesh të parapërgatitura.

Presidenti i Republikës ishte dekor protokollar.

Gjykatat, në vend që të ishin arbitra, u kthyen në noterë të qeverisë.

Mediet e mëdha, të frikësuara ose të blera, filluan të heshtin, të vetëcensurohen, të përsërisin titujt e shpërndarë nga selia.

Çdo zë i pavarur u perceptua si “kundërshtar”.

Çdo vonesë procedurale si sabotim.

Çdo sugjerim nga jashtë si fyerje ndaj “shtetit të fortë”.

🛑 E gjitha kjo ndodhte pa tronditje të mëdha, pa dhunë të dukshme, por me një humbje të përditshme të frymës republikane.

Shteti nuk ishte më organizëm i balancuar,

por zinxhir komandash.

📍 Institucionet janë si nervat në trupin e një njeriu të gjallë, nëse nuk ndiejnë dot pa sinjalin e trurit qendror, atëherë trupi nuk është më i gjallë, është thjesht në lëvizje mekanike.

Në këtë sistem, drejtësia nuk ndodhte.

Ajo pritej.

Liria nuk garantohej.

Ajo jepej me masë.

Zhvillimi nuk lëshohej nga poshtë.

Ai lëshohej nga lart.

🕯️ Dhe kur institucioni nuk është më instrument i drejtësisë, por instrument i pushtetit, atëherë shoqëria nuk ka më ku të ankimohet, ku të mbështetet, ku të besojë.

E djathta, që duhej të ishte forca e ndërtimit të shtetit të pavarur dhe të ligjit, e ktheu shtetin në një zgjatim të vetes.

E prishi veten dhe, bashkë me të, edhe Republikën.

📘 Nesër, më 18 korrik: Dita 24, “Zëri i vetëm: Si u asgjësua pluralizmi i brendshëm”

Do të analizojmë si mungesa e konkurrencës së brendshme në PD dhe mbyllja ndaj çdo ideje të re e shndërroi partinë në një mekanizëm me një zë të vetëm, dhe si kjo logjikë u transplantua më pas në gjithë qeverisjen, duke mbytur çdo frymë pluraliste në shtet dhe në shoqëri.

🪶 Institucionet që nuk mbrojnë të drejtën,

s’janë më mbrojtës të shoqërisë, por vëzhgues të heshtur të shkatërrimit të saj.

—————-

🟦

Daily Column: From December 1990 to Today’s Glibocracy

🗓️ July 17, 2025

📍 Day 23 / 121

📌 Title: “Institutions in shadow: A state that lives by command”

📝 Analysis

A state is not measured by buildings, but by spirit.

Not by numbers, but by independence.

Not by officeholders, but by limits on power.

Between 2005 and 2009, Albania had institutions on paper, but in practice, they were motionless bodies, coming to life only when commanded.

The state existed as form, not essence.

As protocol, not principle.

It breathed only when the leader spoke, the rest of the time, it waited in silence.

📚 Parliament was not a chamber of debate,

but a ritual room for pre-approved legislation.

The President became ceremonial.

Courts functioned not as referees, but as notaries for the executive.

The major media, intimidated or captured,

began to self-censor, to echo headlines drafted by the seat of power.

Any independent voice was seen as threat.

Any delay as sabotage.

Any external suggestion as insult to the “strong state.”

🛑 And yet, there were no great tremors.

No visible violence.

Just the quiet, daily death of republican spirit.

The state was no longer a balanced organism.

It had become a chain of command.

📍 Institutions are like the nerves of a living body, if they cannot feel without signals from the central brain, then that body is not truly alive, it only moves mechanically.

In such a system, Justice does not happen, it waits.

Freedom is not upheld, it is dispensed.

Development does not rise from below, it trickles from above.

🕯️ And when an institution stops serving justice, and serves power instead, society loses its anchor, its recourse, its faith.

The right, which should have been the architect of an independent, law-bound state, instead reshaped the state in its own image, and in doing so, broke both itself and the Republic.

📘 Tomorrow, July 18, Day 24: “The Only Voice: How Internal Pluralism Was Destroyed”

We will examine how the internal centralization within the Democratic Party,

and the suppression of new ideas and figures, turned the party into a monologue, a logic that would later extend into the state itself, suffocating any notion of pluralism in politics or society.

🪶 When institutions no longer defend the just, they do not guard the people, they quietly oversee their undoing.